Ontmanteling nederzettingen wekt toch protest

Invloedrijke rabbijnen hebben de afgelopen dagen hun stem verheven tegen het ontmantelen van welk soort nederzettingen dan ook in `Erets-Israel', het land van Israel. Met deze rabbinale rugdekking heeft gisteravond de tweede generatie kolonisten voor de woning van premier Ehud Barak gedemonstreerd tegen diens voornemen om een aantal illegale vestigingen deze week nog te ontmantelen. Tweeduizend vrome jongeren, van wie de meesten in de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever zijn geboren, gedroegen zich ordelijk en gingen zich niet te buiten aan verbaal geweld dat zo kenmerkend was van het protest tegen de vredespolitiek van premier Yitzhak Rabin.

Tijdens overleg met Barak over ontmanteling van slechts enkele vestigingsplaatsen hadden de leiders van de Raad van nederzettingen in bezet gebied de indruk achtergelaten dat het bereikte compromis geen protesten zou uitlokken. Van de 42 illegale nederzettingen zullen er in de praktijk slechts enkele werkelijk verdwijnen.

Bij de Shin-Bet heeft de demonstratie van gisteravond en de er aan voorafgaande halachische (volgens de joodse religieuze wetgeving) uitspraken van de rabbijnen bezorgdheid gewekt. Tijdens de herdenking van de vierde verjaardag van de moord op Rabin wordt in Israel weer over de mogelijkheid van een ideologische moord gesproken. Deze week wordt aan dit onderwerp een speciale tv-uitzending gewijd. Het zal geen toeval zijn geweest dat Barak en het hoofd van de Shin-Bet zich gisteren hebben beraden over de terroristische gevaren die het vredesproces bedreigen, niet alleen van extreem-islamitische maar ook van extreem-joodse zijde.

Met de demonstratie voor zijn eigen deur en protesten van invaliden en druzen tegen miskenning en achterstelling in de straten van de hoofdstad gisteren liet Barak zich bij uitzondering door de Israelische tv aan de tand voelen over de eerste honderd dagen van zijn bewind. Hij heeft er volgens vooraanstaande Israelische journalisten een gewoonte van gemaakt hen voor naar zijn oordeel te kritische artikelen telefonisch aan te spreken. Het haalt weinig uit want het ongenoegen over zijn beleid neemt in de media eerder toe dan af. Barak werd gisteravond door de interviewer geconfronteerd met het contrast tussen zijn verkiezingsbeloften en de werkelijkheid. Heeft hij niet in de gaten dat hij het vertrouwen van de mensen verliest? Waarom treuzelt hij zo bij het benoemen van een delegatieleider naar het overleg met de Palestijnen? Is hij bereid voor vrede met Syrië de hele Golan op te geven?

Premier Barak liet zich door deze en andere vragen niet van zijn stuk brengen. ,,Over drie jaar zullen de burgers van Israel beslissen of ik mijn beloften heb ingelost'', zei hij. Hij twijfelde er niet aan dat zeven verkiezingsbeloften die hij heeft gekrabbeld op een klein kaartje, dat hij als een talisman met zich meedraagt, dan zijn gerealiseerd. De hoop op vrede met Syrië heeft hij niet opgegeven. Met een verdrag (met Syrië en/of Libanon) zal het leger zich in juli 2000 uit Libanon terugtrekken om een einde te maken aan de Libanese tragedie. En als er geen verdrag is, zal hij op 1 juli 2000 weer een tv-interview geven en dan precies zeggen wat er gaat gebeuren.