Geschiedenisles over duo's

Naarmate de twintigste eeuw haar einde nadert, vallen steeds meer duo's uit elkaar. Maar het duo Echte Mannen, gespecialiseerd in een bezienswaardige kruising tussen cabaret en toneel, bestaat nog. In hun zevende programma spelen Rik Hoogendoorn en Bruun Kuijt duo's uit deze eeuw – van de gebroeders Wright die wilden vliegen, tot de voetbalbroers De Boer die geld willen verdienen. Dit contrast zegt iets over de afgelopen honderd jaar.

Of ze ook iets over de psyche van het duo wilden zeggen, laat zich uit De 20ste eeuw in duo's echter niet afleiden. Een kort dialoogje na de pauze gaat over Hoogendoorn en Kuijt, die anno 1983 wegens gebrek aan succes uit elkaar dreigen te gaan. Een ander scènetje speelt zich anno 1977 af tussen John Lennon en Paul McCartney, zeven jaar na de breuk van de Beatles. En als de duivel tenslotte met God de balans opmaakt van deze eeuw, zijn de belangen eveneens tegengesteld. Maar bij de meeste andere duo's uit hun voorstelling overheerst de harmonie. Pierre Curie geeft zijn vrouw alle eer, Laurel & Hardy blijven door dik en dun bij elkaar, Sacco & Vanzetti zitten broederlijk naast elkaar op de elektrische stoel, twee Parijse existentialisten wisselen roddels uit over het liefdesleven van hun helden, en bij het seksuologenpaar Masters & Johnston rommelt het alleen onderhuids een beetje.

In hun hoekige speelstijl spelen Hoogendoorn en Kuijt een hard gemonteerd programma vol onverwachte wendingen. Snel – en zonder expliciete changementen – schuiven ze van de ene rol in de andere, van het ene duo naar het volgende. Vanwege de voortdurende verrassingseffecten zal ik heel wat mooie voorbeelden onvermeld laten. Ik noem alleen nog een touchante scène over een clandestiene plaatopname van het populaire zangduo Johnny & Jones, dat ook in werkelijkheid in 1944 even op verlof uit Westerbork terug was in Amsterdam, en in een studio aldaar de Westerbork Serenade zong. En zo scherp is deze voorstelling gesneden: zodra Johnny & Jones verdwijnen, begint een grotesk gooi- en smijtnummer over Adolf Hitler en Eva Braun tijdens hun benarde laatste uren. Ook zij vormen een duo in dit satirische geschiedenisverhaal van Echte Mannen.

Voorstelling: De 20ste eeuw in duo`s. Door: Echte Mannen (Rik Hoogendoorn en Bruun Kuijt). Regie: Jurriën Rood. Gezien 16/10 in de Stadsschouwburg, Utrecht. Tournee t/m 5/2. Inl. (020) 6718298.