Dode zwagers wachten op God in hemels café

Over het leven na de dood doen allerlei wilde verhalen de ronde. Het hiernamaals blijkt echter een schamel cafe te zijn waar alleen jenever en paardenworst op de kaart staan. In het toneelstuk Gebakken meeuw van Het Volk ziet het er althans zo uit. Drie dode zwagers belanden in deze nering en wachten op niets.

Ook doden doen aan rouwverwerking, blijkt uit Gebakken meeuw. Ze gaan van boze ontkenning naar droeve berusting. Het leven was niet veel zaaks, op een enkele jeugdherinnering na: achterop de motor bij moeder. Voor de doden is het nog pijnlijker dan voor de nabestaanden dat het leven gewoon voortgaat. De postzegelverzameling gaat naar het Leger des Heils, de vrouw geeft zich aan 'die asemmer van een buurman', en op de grafzerken wast het mos al aardig aan.

Het Volk zou aanvankelijk Wachten op Godot van Beckett spelen, maar besloot toch zelf een stuk te maken, gebaseerd op improvisaties. Wat is overgebleven uit `Godot' is het eeuwige wachten en de kostuums: zwarte bolhoeden, turnpakjes en lange lederen jassen.

Ondanks de bovenaardse setting wordt het toneelstuk niet echt surrealistisch. Het Volk blijft graag dicht bij huis. De zwagers stellen wel eens een existentiële vraag als `waar zijn de andere doden?' En hoe zit het met de zondeloze mensen? ,,Komen die in een luxe etablissement met een wat uitgebreidere kaart?'' Maar aangezien ze daar toch geen antwoord op krijgen, blijven ze zich bezighouden met hun bekrompen leven op aarde. De doden kankeren, vechten, wenen en tandenknarsen precies als de levenden.

Het Volk speelt, als altijd, met veel droge humor. ,,Nu ben ik dus dood. Mag ik even bellen?'' vraagt Wigbolt Kruijver, ,,moet ik eerst een nul draaien?'' Kruijver speelt grappig en aandoenlijk een zeurend moederskindje. Bert Bunschoten als de agressieve bullebak geeft de voorstelling wat pittige vaart. Zoals dat gaat, maakt het harde gelach langzaam plaats voor een koude huiver. Want juist in zo'n lullig café verheft zich De Doods gruwelijke majesteit. En daar is niets grappigs aan.

Voorstelling: Gebakken meeuw van Het Volk. Regie: Aike Dirkzwager. Spel: Bert Bunschoten, Wigbolt Kruijver, Joep Kruijver, Jan Heijer. Gezien 16/10 Toneelschuur Haarlem. Tournee t/m 31/3. Inl. 035-6217248.