Teleurstelling overheerst in Kollum

Uit DNA-onderzoek is gebleken dat de 26-jarige Iraakse hoofdverdachte niet de moordenaar is van Marianne Vaatstra. Een bittere teleurstelling, zei broer Freddy gisteren tijdens een persconferentie. Tegenstanders van het azc in Kollum gaan door met hun acties. `Standpunten zullen zich verharden.'

,,Werom, werom?'' staat er op de een dezer dagen geplaatste grafsteen van Marianne Vaatstra op de begraafplaats in Zwaagwesteinde. Daaronder in het Fries: ,,Als een mooie roos ben jij geknakt.'' Een vrouw staat met haar dochtertje bij het graf, dat is omringd door een bloemenzee met kaartjes en gedichtjes. ,,Verschrikkelijk. Nu begint alles weer opnieuw'', mompelt ze.

De hoofdverdachte van de moord op Marianne Vaatstra, een 26-jarige Irakese asielzoeker uit azielzoekerscentrum (azc) De Poelpleats in Kollum, blijkt niet de moordenaar, zo wees DNA-onderzoek gisteren uit. De familie Vaatstra zal daardoor nog steeds niet aan het rouwproces kunnen beginnen, zei hun advocaat H. Anker gistermiddag op een persconferentie in Zwaagwesteinde. Vader Bauke Vaatstra was daar niet aanwezig. Hij kon het niet opbrengen, zei Anker.

Freddy Vaatstra, de broer van Marianne, legde nu een verklaring af. Dat DNA-onderzoek de hoofdverdachte had vrijgepleit was een ,,bittere teleurstelling'' zei hij. ,,Wij hadden de hoop dat wij deze periode van onzekerheid eindelijk hadden kunnen afsluiten. Helaas mocht dat niet het geval zijn, waardoor wij terug zijn bij af.''

Vaatstra zei te hopen dat de moordzaak tot een oplossing kan worden gebracht, door samenwerking van het openbaar ministerie met Peter R. de Vries. De Vaatstra's schakelden de misdaadverslaggever vorige maand in uit onvrede met de handelwijze van justitie. Het OM zou bewust signalen dat de verdachte zich in asielzoekerskringen zou bevinden, hebben genegeerd, aldus de familie.

Vader Vaatstra verkondigde vorige week donderdag op een protestmanifestatie in Kollum tegen verplaatsing van het azc, dat zijn dochter het slachtoffer was van het Nederlandse asielbeleid. Anker had Vaatstra nog niet gevraagd hoe hij daar nu over dacht. ,,Je gaat niet in hetzelfde gesprek waarin je vertelt dat de aangehouden verdachte niet de dader is van de moord op je dochter, en passant die vraag opwerpen. Deze verdachte was de laatste strohalm van de familie Vaatstra.''

Het nieuws dat de dader geen asielzoeker is, zal voor-en tegenstanders van een nieuw asielzoekerscentrum in Kollum niet tot elkaar brengen, is de mening van veel bewoners van Kollum en omstreken. Het dorp is sterk verdeeld over de verplaatsing van het asielzoekerscentrum naar de rand van het dorp. Vorige week donderdag liep een informatieavond volkomen uit de hand, toen burgemeester Visser met eieren werd bekogeld.

Hans Janmaat heeft alle begrip voor de boze bevolking van Kollum. De voorzitter van de CD schreef hen op 12 oktober dat Marianne Vaatstra het slachtoffer is geworden van het verfoeide asielbeleid. ,,De CD raadt de Kollumers aan zich politiek te organiseren. Bij de CD bent u daartoe van harte welkom.''

C. Dijck uit Kollum blijft tegen een permanent azc. Ook nu de hoofdverdachte door DNA-onderzoek vrijuit gaat. ,,Tegen asielzoekersgezinnen heb ik niets, maar dit azc is een doorgangshuis van vooral jongeren. Niemand heeft greep op deze groep en hun gedrag.'' De moord op Vaatstra heeft het verzet doen escaleren, zegt ze. ,,Maar waar het om gaat is dat de gemeente het besluit tot verplaatsing in stilte nam, zonder dat de bevolking inspraak had.'' PvdA-raadslid B. Jongstra van verklaart dat de door de Kollumerlandse gemeenteraad en gemeentebestuur afgekondigde `windstilte' nog lang zal moeten voortduren, voor de gemoederen bedaard zullen zijn. Een grootschalig DNA-onderzoek onder de mannelijke bevolking van Kollumerland en Dantumadeel (de gemeente waarin Zwaagwesteinde ligt red.) kan mogelijk uitwijzen wie de dader van de moord is, stelt hij. ,,Pas dan zal het azc van alle blaam gezuiverd zijn.'' Het principebesluit tot verplaatsing van het azc, dat de raad in juli nam, staat niet ter discussie, zegt hij. Het nieuws dat de hoofdverdachte vrijuit gaat, zal geen invloed hebben op een eventueel besluit om wel of niet tot herstemming van verplaatsing over te gaan, stelt Jongstra.

D. Stavenga, voorzitter van de Raad van Kerken in Friesland, geeft Nederlandse les aan asielzoekers in De Poelpleats. De bewoners zijn ,,down'', merkt ze, door het protest. Overigens begrijpen ze de emoties van de familie Vaatstra, zegt ze. ,,Een asielzoeker zei: 'Mijn vader is zelf vermoord, ik kan me de gevoelens van vader Vaatstra goed voorstellen.''

Stavenga zegt te hopen dat de angstgevoelens bij tegenstanders van het azc die naar haar oordeel zijn ,,gevoed door indianenverhalen'', zullen afzwakken. ,,Het hele protest tegen het azc was zeer, zeer suggestief.''