De kick van Tramadol

In de vele apotheken van Amman is er tegenwoordig geen product dat beter verkoopt dan Tramadol Hydrochloride. Gemiddeld gaan er, per apotheek, ruim 300 doosjes Tramadol per maand over de toonbank. Tramadol is een krachtige pijnstiller die verslavend werkt en die, volgens de bijsluiter, enkel op recept verkocht mag worden.

Jordaanse drugsverslaafden die aan het afkicken waren, waren de eersten die ontdekten dat Tramadol een effectieve en goedkope vervanging is voor heroïne, die hier mondjesmaat onder de tafel te krijgen is en praktisch onbetaalbaar is. In een paar jaar tijd zijn de pillen, met name onder verveelde tieners en twintigers, ontzaglijk populair geworden. Zo populair, dat de doosjes niet alleen op verjaarsfeestjes, maar ook op schoolpleinen en op straat van hand tot hand gaan. ,,Je wordt er geweldig high van'', zegt een 21-jarig meisje, dat al twee jaar slikt. ,,En ik vergeet al mijn zorgen.''

Eerst was het vooral de upper-middle class, nu zijn het ook de lagere sociale klassen die `gebruiken'. De pillen, die aanvankelijk uit Duitsland en Cyprus werden geïmporteerd, worden nu ook lokaal geproduceerd, door maar liefst vier Jordaanse bedrijven. Deze lokale merken als Tramadon en Tarol bevatten 30 pillen in plaats van `slechts' 10 per doosje, en zijn aanzienlijk goedkoper: voor 2,5 dinar (7 gulden 50) kan een echte verslaafde zeker een dag of drie, vier vooruit en een wat minder dwangmatige gebruiker nog veel langer.

,,Het is cool'', vertelde de achttienjarige Mohammed aan de krant The Arab Daily, die onlangs een artikel wijdde aan deze nieuwe verslaving. Mohammed slikt al een jaar. Zijn kleine broertje Ali, die 13 is, vond op een dag een doosje in Mohammeds jaszak en dacht: ,,Niks is mooier dan op mijn grote broer lijken.'' Volgens Ali is het simpel om het spul te krijgen. ,,Je gaat gewoon naar de apotheek en zegt dat je het wilt kopen voor je vader of moeder of oom.'' Volgens hem vragen apothekers nooit naar een recept – enkel: ,,Hoeveel doosjes wil je?'' Mohammed en Ali helpen elkaar nu aan de pillen. Als de een door zijn zakgeld heen is, springt de ander bij. De klasgenoten die weten dat Ali gebruikt, vinden hem een held.

Volgens een apotheker is het niet terecht om hem te verwijten dat hij zelfs kinderen het spul zo gemakkelijk meegeeft: ,,Als ik het niet doe, doet mijn collega het wel. Het ministerie van Gezondheid moet ingrijpen.'' Op het ministerie zegt een medewerker afhoudend: ,,Wij willen er niet in het openbaar over praten, want dat moedigt enkel méér verslaving aan.'' Wel wil hij binnenkort onderzoek doen naar Tramadolverkoop bij apothekers, ,,om een idee te krijgen van de omvang van het probleem''.

Hoe groot het probleem is, merken velen pas bij het afkicken. Eén Tramadol-verslaafde legt uit dat het in fasen gaat. ,,Eerst krijg je opvliegers en voel je je down. Daarna doet alles pijn op je huid: een douche, een trui, elke aanraking. In de derde fase krijg je koorts en diarree, moet je de hele dag gapen en slaap je wekenlang niet meer. Tegen die tijd ben je zo depressief dat je maar weer pillen neemt.''