Aanklager Starr werpt handdoek in de ring

Amerika had zijn buik vol van onafhankelijke aanklagers na de slepende onderzoeken van Kenneth Starr. Maar het kan ook anders, zo bewees Carol Elder Bruce.

Kenneth Starr, de onafhankelijke aanklager die het onderzoek leidde dat uitmondde in de impeachment van president Clinton, zal volgende week aftreden. Eén van zijn medewerkers, Robert Ray, volgt hem op om het eindrapport over de Clinton-affaires te voltooien.

De aanpak van Starr heeft de afgelopen jaren veel kritiek opgeroepen, en niet alleen bij de Democraten. Zijn omstreden onderzoek kostte zeeën van tijd en handenvol geld, en bracht het hele verschijnsel ,,onafhankelijke aanklager'' in opspraak. Het Congres besloot deze zomer om de regeling die de benoeming van dergelijke aanklagers mogelijk maakt, niet meer te verlengen. Alleen de lopende onderzoeken mochten worden afgemaakt.

Maar een andere onafhankelijke aanklager heeft deze week laten zien dat het onderzoeken van een hoge regeringsfunctionaris ook relatief snel, goedkoop en discreet kan gebeuren. Carol Elder Bruce, anderhalf jaar geleden benoemd om minister van Binnenlandse Zaken Bruce Babbitt onder de loep te nemen, heeft zich zonder publiciteit en zonder politieke controverses van haar taak gekweten. In stilte heeft ze haar werk gedaan, tot ze woensdag bekend maakte dat ze onvoldoende belastend materiaal heeft gevonden om Babbitt of iemand anders aan te klagen. Einde onderzoek. Over een paar maanden verschijnt er nog een rapport met haar bevindingen.

Bruce had de zaak behandeld, zei ze, zoals andere belangrijke corruptie-zaken worden aangepakt. Ze had 450 getuigen gehoord en een berg documenten ter grootte van 630.000 pagina's doorgewerkt. Tot maart van dit jaar had ze 3,9 miljoen dollar besteed (recentere cijfers zijn nog niet bekend), een fractie van de meer dan veertig miljoen dollar die Starr heeft uitgegeven. The Washington Post noemde haar onderzoek een goed voorbeeld van hoe de wet op de onafhankelijke aanklager ooit bedoeld was.

Babbitt heeft tijdens het onderzoek zijn werk als minister kunnen voortzetten, al was het, zei hij onlangs in een interview, ,,geen plezierige ervaring''. Bruce ging na of Babbitt in 1997 meineed had gepleegd tegen Congres-leden die hem ondervroegen over zijn besluit om geen vergunning te verstrekken aan een groep indianen die een casino wilden openen in Wisconsin. Een concurrerende groep indianen die tegen het casino waren, hadden geld in de Democratische campagnekas gestort.

Of de opvolger van Starr het voorbeeld zal volgen van zijn omstreden voorganger dan wel dat van Bruce, is nog onzeker. Behalve het eindrapport moet hij zich nog buigen over de rol van Hillary Clinton bij het ontslag van medewerkers van het reisbureau van het Witte Huis en over de vraag of het Witte Huis trachtte Kathleen Willey, een getuige tegen president Clinton, te beïnvloeden.

De 39-jarige Ray was tweede man bij het onderzoek dat de onafhankelijke aanklager Donald Schmaltz instelde naar minister van landbouw Mike Espy. Dat onderzoek duurde vier jaar, kostte meer dan twintig miljoen dollar en leidde tot vrijspraak van Espy.