Volodos toont verbijsterende virtuositeit

De Russische pianist Arcadi Volodos (1972) is in vele opzichten een fenomeen. Om te beginnen is er de veelzeggende bescheidenheid die spreekt uit zijn spel. Als Volodos speelt, versmelten zijn lichaam, verstand en zijn instrument, waardoor de muziek waarop hij zijn aandacht richt, verrijst in de meest kleurrijke en natuurlijke gestalte denkbaar.

Technische belemmeringen, podiumschroom, interpretatieve maniërismen en sterallures – ze bestaan niet voor Volodos. De rol van de pianist is de muziek zo eerlijk mogelijk tot leven te wekken. Na afloop dankt hij het publiek met een vriendelijke buiging, en maakt een verschuldigd handgebaar naar het instrument waaruit hij net nog zijn overdonderende virtuositeiten, acuut adembenemende lyriek en alle tussenliggende spectra liet opklinken.

Sinds vorig seizoen is Volodos' unieke muzikaliteit geen nieuws meer. Zijn debuut in de serie Meesterpianisten van impresariaat Marco Riaskoff was zo'n groot succes, dat aan zijn tweede recital in de serie, aanstaande zaterdag in het Amsterdamse Concertgebouw, een mini-tournee is vastgeknoopt. Het recital met werken van Schubert, Liszt en Skrjabin waarin Volodos deze week ook nog op drie andere plaatsen te beluisteren is, klonk gisteravond voor de eerste maal in Eindhoven.

Al in de broze openingsmaten van Schuberts Sonate in G (D 894) bleek Volodos' natuurzuivere muzikaliteit, die zich in dit werk moeiteloos uitstrekt over de hele lengte van de zorgzaam opgebouwde vorm. Ook in Skrjabins veelvormige Vijfde sonate bespeelt Volodos de hele muzikale kosmos, die hij binnen één frase kan laten verkleuren van een prompte frisheid tot asgrauw duister, en weer terug, en weer heen.

Behalve op gevoel voor frasering, dynamiek en opbouw, berust Volodos' meesterschap op een schijnbaar moeiteloze hyper-virtuositeit. In de parafrase die hij zelf schreef op de Hongaarse rapsodie nr. 13 van Liszt, is zijn techniek zelfs van zo'n verbijsterend hoog niveau dat het haast lachwekkend wordt – een troef die hij ook uitspeelt op de net verschenen opname van zijn meeslepende en veelzijdige debuutconcert in Carnegie Hall (Sony, SK 60893). Maar virtuositeit is bij Volodos altijd middel, nooit doel. Een middel dat onder zijn handen een vanzelfsprekendheid lijkt, maar steeds ten dienste staat van een muzikaal resultaat dat in de volmaakte alliantie tussen gevoel en techniek allerminst vanzelfsprekend is.

Recital: Arcadi Volodos (piano). Werken van Schubert, Skrjabin en Liszt. Gehoord: 13/10 Muziekcentrum Frits Philips, Eindhoven. Herh: 15/10 Muziekcentrum Vredenburg Utrecht; 17/10 Concertgebouw Amsterdam; 20/10 Katholieke Universiteit Tilburg; 21/10 Muziekcentrum Enschede.