Rede Habibie verandert stemming niet

President Habibie van Indonesië heeft gisteravond zijn beleid in een drie uur durende rede voor het Volkscongres in Jakarta verdedigd, maar heeft de politieke stemming niet in zijn voordeel doen omslaan.

Voor en tijdens zijn toespraak kwam het vlak bij het parlementsgebouw tot heftige botsingen tussen anti-Habibiebetogers en de politie. Daarbij vielen aan beide zijden tientallen gewonden. Vanmorgen zwol de stroom aanhangers van presidentskandidate Megawati Soekarnoputri, die uit alle delen van Java de hoofdstad intrekken om op straat kracht bij te zetten aan de kandidatuur van hun idool, verder aan. De doorgaande wegen van het centrum van Jakarta werden door de politie opnieuw afgesloten voor alle verkeer.

De toegangswegen tot het gebouw van parlement en Volkscongres waren gisteren geblokkeerd door duizenden betogers, zowel partijloze studenten als militante aanhangers van Megawati. De politie schoot traangasgranaten af en voerde meermalen charges uit, waarbij ze door de betogers werd bekogeld met molotovcocktails. De voorzitter van het Volkscongres, Amien Rais, en twee vice-voorzitters begaven zich per auto in de menigte, klommen op het dak en spraken de demonstranten toe. Rais liet weten dat een afvaardiging van honderd studenten de toespraak van Habibie binnen mocht aanhoren en dat de voorzitter na afloop van de zitting een onderhoud zou hebben met deze delegatie.

Habibies toespraak leek sterk op zijn `state of the union' van 17 augustus (Onafhankelijkheidsdag). In een gedragen retorische stijl somde hij de successen van zijn `512 dagen' aan de macht. De economie zou zich herstellen, de inflatie zou zijn beteugeld en de banksector, de kiem van de monetaire crisis, zou vèrgaand zijn gesaneerd. De structurele tekortkomingen van het Indonesische bestel, ,,een erfenis van zowel de Oude (de Soekarno-tijd) als de Nieuwe Orde (het Soeharto-bewind)'', zouden goeddeels zijn weggewerkt en Indonesië zou ,,nu democratischer zijn dan ooit''.

De president onderstreepte het belang van ,,een vrije, ethische en professionele'' journalistiek en liet weten dat onder zijn bewind het aantal kranten in Indonesië met een factor 5 is toegenomen. ,,Het presidentschap'', aldus Habibi, die zich af en toe liet meeslepen door zijn eigen tekst, ,,is niet langer een sacraal instituut en de paleizen van het staatshoofd zijn toegankelijk voor het volk.''

Uitvoerig ging de president in op de kwestie Oost-Timor. Op 27 januari, toen een Indonesische delegatie in New York net overeenstemming had bereikt met de secretaris-generaal van de VN en de Portugese minister van Buitenlandse Zaken over vèrgaande autonomie voor het omstreden eilanddeel binnen Indonesisch staatsverband, lanceerde Habibie in Jakarta een `tweede optie', namelijk volledige onafhankelijkheid. Daardoor kwamen de ontwikkelingen in Oost-Timor in een stroomversnelling, die uitmondde in het referendum van 30 augustus en een golf van terreur door pro-Indonesische milities toen 78 procent van de Oost-Timorezen voor onafhankelijkheid koos. Habibie: ,,Portugal en de beweging voor onafhankelijkheid zagen de autonomie als voorlopig en zouden de eis van een referendum op de agenda hebben gehouden. De zaak Oost-Timor had onze betrekkingen met de internationale gemeenschap, die de `integratie' van 1976 nooit heeft erkend, al te lang verstoord.'' De president bezwoer het Volkscongres om de uitslag van het referendum te bekrachtigen.