Nature en Lancet onder vuur over GM-voedsel

De Britse wetenschappelijke bladen Nature en The Lancet zijn onder vuur genomen door Britse onderzoekers en wetenschapsorganisaties omdat ze artikelen hebben gepubliceerd waarin aan de veiligheid van genetisch gemanipuleerd (GM-)voedsel wordt getwijfeld. Beide bladen verweren zich door er op te wijzen dat wetenschappelijke tijdschriften het debat over maatschappelijk-wetenschappelijke controverses niet uit de weg moeten gaan.

In The Lancet verschijnt morgen een artikel van dr. Árpád Pusztai waarin hij maag- en darmveranderingen bij ratten beschrijft, nadat ze op een dieet van GM-aardappelen waren gezet. Nature publiceerde vorige week een commentaar van drie onderzoekers die de veiligheidsonderzoeken voorafgaand aan de marktintroductie van GM-voedsel bekritiseren. Gisteren publiceerde Nature drie boze reacties waarin het artikel wordt afgedaan als `slecht-geïnformeerde logica' en `misleidend en onzorgvuldig'.

De Lancet-publicatie heeft nog groter oproer onder Britse wetenschappers veroorzaakt. Pusztai kwam anderhalf jaar geleden groot in het nieuws omdat hij zou hebben aangetoond dat ratten die genetisch gemanipuleerde aardappelen te eten krijgen daar nadelige effecten van ondervonden.

In een commentaar over de veiligheid van GM-voedsel wees de redactie van The Lancet er dit voorjaar op dat een wetenschappelijke discussie over Pusztai's resultaten onmogelijk was omdat ze niet waren gepubliceerd in een tijdschrift waarin de artikelen vooraf door vakgenoten worden bekritiseerd. Het tijdschrift heeft die omissie nu zelf rechtgezet.

The Lancet vroeg zelf alvast om een commentaar (wat een vaste gewoonte is van veel tijdschriftredacties). Harry Kuiper, Hub Noteborn en Ad Peijnenburg van het RIKILT in Wageningen hakken het werk van Pusztai en zijn collega's in mootjes. De door Pusztai waargenomen veranderingen in maag en darmen van de ratten kunnen – in zijn onderzoeksopzet – heel goed het resultaat zijn van een eiwitarm dieet. Ondanks deze toevoeging keren Britse wetenschapsorganisaties als de Royal Society en de Biotechnology and Biological Research Council zich vanmorgen toch tegen publicatie.