Juristen achten schorsing Smith onjuist

De Ierse zwemster Michelle Smith is op dubieuze gronden geschorst door de wereldzwembond FINA. Dat concluderen twee Nederlandse juristen, mr. J.W. Soek en mr. B. Bertels, na bestudering van de uitspraak van de arbitragecommissie van het internationale sportgerechtshof (CAS). ,,Een grote puinhoop, een farce'', zo typeert Bertels de handelwijze van het hof in het oktobernummer van het sportjuridisch tijdschrift Sportzaken.

Het sportcollege in Lausanne bekrachtigde begin juni de straf, een schorsing van vier jaar, die de FINA in augustus 1998 oplegde aan de 29-jarige zwemster. Het hof achtte bewezen dat de drievoudig olympisch kampioene bij een dopingcontrole in januari 1998 met een urinemonster heeft geknoeid. In de flesjes werd een buitensporig hoog percentage alcohol aangetroffen, van honderd milligram per milliliter. Daarmee zouden sporen van het gebruik van verboden stimulerende middelen verdoezeld kunnen worden.

Volgens Soek en Bertels wemelt het gehele onderzoek van de `onherstelbare procedurefouten'. Op basis daarvan had het hoogste sportcollege nooit over mogen gaan tot een veroordeling. Bovendien heeft Smith, getrouwd met de Nederlandse ex-discuswerper Erik de Bruin, tijdens het proces geen eerlijke kans gekregen zich te verweren tegen de door de FINA aangevoerde beschuldigingen. Haar veroordeling stond op voorhand vast, concluderen beide juristen.

Onder de kop `Een zaak met een luchtje' doet Soek, verbonden aan het Asser Instituut in Den Haag, het handelen van de arbitragecommissie van het internationale sportgerechtshof af als ,,niet chique''. Het hof heeft in zijn ogen verzuimd de lezing van Smith te toetsen en zich te zeer laten leiden door de verdachtmakingen aan het adres van de Ierse zwemster, die na haar goldrush in Atlanta vooral vanuit Amerikaanse hoek onder vuur werd genomen. Het vonnis is volgens Soek daarom gebaseerd op eenzijdige bewijslast.

Zelf heeft Smith altijd beweerd dat een derde partij een hoeveelheid alcohol aan de urinestalen heeft toegevoegd om haar prestaties zodoende in een kwaad daglicht te stellen. Wegens gebrek aan bewijs wees de arbitragecommissie dat argument van de hand. ,,De klaagster heeft de commissie niet kunnen overtuigen dat de urinemonsters niet van haar afkomstig zouden zijn en/of dat een derde partij met de monsters zou hebben gemanipuleerd'', luidde de conclusie van het CAS. ,,Er is en was maar één persoon gebaat bij en in staat tot dergelijke acties.''

Bertels betwist de lezing van het CAS met een verwijzing naar de ,,koeien van fouten'' die de dopingcontroleurs, het Ierse echtpaar Albert en Kay Guy, zouden hebben gemaakt. Zo hadden zij al tijdens de controle, in het bijzijn van Smith, melding moeten maken van de whiskylucht die zij roken. En niet, zoals beiden later tegenover de rechter verklaarden, pas na afloop in de auto. Verder heeft Kay Guy blijkens haar verklaring nooit voldoende zicht gehad op het afgeven van de urine.

,,Het lijkt er verdacht veel op dat `sport-politieke' sentimenten in deze zaak de overhand hebben gekregen, want letterlijk alles is door het CAS uitgelegd als aanwijzing van de kwade trouw van de sporter; en letterlijk alles is uitgelegd ten voordele van de handelwijze van de dopingofficials'', schrijft Bertels in Sportzaken.

Vraagtekens plaatst de Amsterdamse jurist verder bij de betrouwbaarheid van het echtpaar Guy. Zo kwam Albert Guy vijftien jaar geleden al in opspraak toen hij een onregelmatigheid beging ten gunste van een Ierse atleet. Bovendien was Guy in het verleden werkzaam bij de Ierse douane. Bij de afdeling Liquor (sterke drank) was hij nota bene belast met de im- en export van whisky.

Bertels adviseert Smith een strafzaak te beginnen tegen het echtpaar Guy en de kwestie aanhangig te maken bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

De Ierse zwembond besliste deze week dat Smith haar 26 nationale records mag houden. De bond wilde haar records uit de boeken schrappen omdat zij door de FINA is geschorst. Nadat de zwemster met een rechtszaak had gedreigd, kwam de bond terug van zijn voornemen.

,,Het is vooral jammer voor de jongere generatie zwemmers'', zei Pat Donovan namens de Ierse zwembond eerder deze week in een reactie op het besluit. ,,De records van Smith zullen waarschijnlijk nooit meer gebroken worden.''

Aanvankelijk werd Michelle Smith in Ierland op handen gedragen. Met haar drie gouden medailles en één bronzen medaille was zij drie jaar geleden een van de meest succesvolle sporters op de Olympische Spelen in Atlanta.