Kantelende tijdgeest

Wim is een sneeuwman die nooit smelt. Onder zijn grote zwarte hoed stralen twee ogen en lacht een mond. Hij verscheen vorig jaar ten tonele en is niet van plan ooit nog achter de coulissen te verdwijnen. Maar op het toneel wordt het druk, de concurrentie rukt op en als de voortekenen niet bedriegen hebben sneeuwmannen als Wim hun langste tijd gehad. De toekomst is aan de Furby, meldt HP/De Tijd. ,,Een haarbal van ongeveer twintig centimeter met ogen, oren en een mondje. Op zich niets bijzonders. Maar nu komt de verrassing: het praat, eerst in zijn eigen taal – het Furbisch – en later, als je hem goed behandelt, in het Engels of desgewenst het Spaans, Frans of Duits.'' Volgens de commercieel directeur van Intertoys, R. Cornelissens, zullen dit jaar 100.000 Furby's over de toonbank gaan. Ze zijn haast niet aan te slepen en rond sinterklaas en kerst verwacht hij een enorme run op `het dominante vriendje' dat eens in de twee weken vier nieuwe batterijen nodig heeft. Geen oplaadbare: ,,die vindt Furby niet lekker.'' De belangstelling voor het `interactieve knuffelbeest' verbaast Cornelissens niet: ,,Mensen denken: het is iets voor kinderen. Nu blijkt dat ook ouderen er gek op zijn. Het is van deze tijd. De mensen zoeken iets om tegenaan te praten.''

Het is één van een reeks ontwikkelingen die wijzen op een kantelende tijdgeest. Die wordt bijvoorbeeld ook zichtbaar bij het afsluiten van CAO's, schrijft Elsevier. Waar ooit voor werknemers in een bepaalde bedrijfstak generieke afspraken werden gemaakt is de trend nu: `voor elke wens een CAO'. Ze zijn er in tal van smaken, aldus Elsevier: ,,raam-CAO's, bedrijfstak-CAO's, gelaagde CAO's, etage-CAO's, CAO's à la carte.'' HP/De Tijd ontwaart sporen van een kantelende tijdgeest in de berichtgeving over het verzet in Kollum tegen de komst van een permanent asielzoekerscentrum. De berichtgeving, waarin `vrij baan' werd gegeven voor de eiergooiers past volgens HP/De Tijd in een klimaat waarin nog zelden aardige dingen over asielzoekers worden gezegd. Enerzijds is echter nog wel degelijk sprake van een warm onthaal voor asielzoekers, zoals op Vlieland. Anderzijds rukt het gevoel op ,,dat Nederland zich niet langer moet laten ringeloren door fopvluchtelingen, die, en dat ontkent inmiddels niemand meer, in de meerderheid zijn''. Dit laatste is volgens Elsevier de essentie van het politieke falen: ,,Het beleid is niet bij machte geweest de echte, dat wil zeggen individueel vervolgde, vluchteling snel te scheiden van de immigrant onder het mom van asielzoeken.''

Achtenveertig jaar geleden, op 20 juli 1951, werd in het Groningse Finsterwolde de uitzonderingstoestand afgekondigd. De in meerderheid communistische gemeenteraad werd van haar taak ontheven, de burgemeester nam het bestuur van de gemeente over en het fenomeen van de regeringscommissaris was een feit. Het gaat al jaren slecht op de Antillen, van een goed bestuur is geen sprake, financieel is het er een puinzooi en dus trekken Antillianen en masse naar Nederland, bijvoorbeeld naar Dordrecht waar er nu zo'n drieduizend wonen, van wie een deel dusdanige overlast veroorzaakt dat de stormbal is gehesen, schrijft Vrij Nederland. Hun komst naar Nederland heeft veel, zo niet alles, te maken met de `erbarmelijke situatie op de Nederlandse Antillen'. Het kabinet dient onverwijld een regeringscommissaris voor de Nederlandse Antillen te benoemen die tussen nu en vijf jaar de bezem erdoorheen haalt. De tijd van niet ingrijpen is voorbij – ook in die zin is het denken gekanteld.

Als uiting van iets `heel nieuws' werd vorige week de `virtueel politieke beweging' LEF gepresenteerd: opstandige jongeren die vinden dat er iets moet gebeuren maar die zich volgens De Groene Amsterdammer ten onrechte buigen over onderwerpen ,,waarover die gevestigde macht zich ook al suf discussieert'', zoals de AOW en de infrastuctuur. Nog een paar jaar `hightech' en Furby kan mee discussiëren. Wim niet – hij blijft een vrolijk kijkende zwijgende buitenstaander. En maakt dus niemand gek.