Amsterdammers in verzet tegen nieuw erfpachtstelsel

Een paar honderd huiseigenaren kwamen gisteren naar het Amsterdams stadhuis om te protesteren tegen het nieuwe erfpachtstelsel. De collegepartijen zijn verdeeld.

`Huiseigenaren failliet', `Amsterdam jaagt huurders de stad uit', `Amsterdams woningbestand verpaupert'. Zo zullen volgens een particuliere verhuurder in het jaar 2005 de krantenkoppen luiden als wethouder Stadig het nieuwe erfpachtstelsel doorvoert. ,,Het Amsterdams stadsbestuur haalt als een volleerd grondspeculant de erfpachter het vel over de neus'', zei John Yang van de Amsterdamse Vereniging van Erfpachters nog maar eens. En tegen de wethouder: ,,Leg uw functie neer en ga iets anders leuks doen.''

Een paar honderd huiseigenaren kwamen gisteren naar de Stopera om de raadscommissie over het nieuwe erfpachtstelsel bij te wonen. Huiseigenaren en en linkse gemeenteraadsleden betrokken hun stellingen. De PvdA-wethouder (,,een droplul'', volgens een dame uit de zaal) deed het optreden van VVD-raadslid Goring (vanzelfsprekend tegen de verhoging van de erfpacht) af als ,,een nummertje maken voor het publiek''.

Het Amsterdams gemeentebestuur koestert het honderd jaar oude erfpachtstelsel. Het houdt in dat huiseigenaren de grond van de gemeente huren tegen een bedrag dat voor vijftig jaar wordt vastgesteld. De gemeente houdt zo de zeggenschap over de grond en kan grondspeculatie voorkomen. Met 50.000 huiseigenaren heeft de gemeente zo'n contract.

Vooral in Amsterdam-Zuid, de Rivierenbuurt en de Watergraafsmeer lopen nu de contracten af en wil de gemeente het erfpachtbedrag aanpassen aan de gestegen grondwaarde. Dat kan volgens wethouder Stadig (Volkshuisvesting en Grondzaken) ,,de stad veel goeds brengen'' omdat zo de waardevermeerdering van de grond ten goede komt aan de hele gemeenschap. ,,Bijvoorbeeld 35 miljoen gulden voor het redden van het Vondelpark.'' Voor huiseigenaren betekent dat dat hun erfpachtbedrag gemiddeld met een factor twaalf toeneemt: bijvoorbeeld van 300 gulden per jaar naar 3.600 gulden per jaar.

In het programakkoord is al afgesproken het erfpachtsysteem te handhaven. Gisteren legde wethouder Stadig alleen een paar aanpassingen aan de raadscommissie voor. Zo krijgen erfpachters verschillende betalingsmogelijkheden.

De collegepartijen zijn verdeeld. De VVD is mordicus tegen. De liberalen hebben weliswaar het programakkoord ondertekend, maar zijn van mening dat het erfpachtstelsel zijn langste tijd heeft gehad. ,,Hoe is het dan in de rest van Nederland geregeld. Is het daar dan zo'n chaotische toestand. Ik dacht het niet.''

Volgens de VVD moet de huiseigenaar kunnen kiezen tussen de grond kopen of een eeuwigdurende erfpacht (de koper betaalt dan eenmalig een bedrag voor de grond). In ieder geval mag de erfpacht volgens de VVD niet met meer dan een factor acht worden verhoogd.

D66 is voor het erfpachtstelsel, maar vindt het niet goed dat de gemeente de hele grondwaarde in rekening brengt, in plaats van alleen de waardevermeerdering.

PvdA en GroenLinks zijn voor. ,,Het erfpachtstelsel hoort in een rooie stad'', zegt GroenLinks-raadslid Maarten van Poelgeest. Als de nieuwe erfpachtsommen niet over de volledige grondwaarde worden berekend, dan geeft GroenLinks geen steun aan het collegevoorstel. Stadig gaat nu zijn ,,huiswerk'' doen en opnieuw met het college praten.

Eén ding is volgens Stadig al duidelijk: de communicatie met de burger moet beter. Al ging hij gisteravond liever niet in op de opmerkingen van meneer Yang. ,,Meneer Yang speelt op de man.'' Stadig is zo ontstemd over diens uitlatingen in de media dat op het stadhuis ,,tasjesdieven'' zitten, dat hij en wethouder Groen (Financien) hem voor een onderhoud hebben uitgenodigd.