Baas mag e-mail niet zomaar lezen

Mag een baas neuzen in de e-mail van de werknemer en daar eventueel consequenties aan verbinden? De FNV presenteerde een `protocol'.

Een werknemer stuurt een e-mail met roddels over de baas naar een vriend, bekijkt porno-sites in zijn werktijd of vertelt een vriend per e-mail dat hij het afgelopen weekend cocaïne heeft gesnoven. De werknemer controleert het internetgebruik en leest de electronische post – stiekem – en ontslaat de werknemer.

Bij de Registratiekamer en bij de FNV komen dagelijks telefoontjes binnen van verontruste werknemers. Het probleem: onduidelijkheden over de rechten en plichten van surfend en e-mailend personeel. Mogen werkgevers de e-mail van hun personeel lezen? Mogen ze het internetgebruik van werknemers screenen?

FNV Bondgenoten wil de ,,ondoorzichtigheid'' wegnemen en presenteerde vrijdag een protocol. Het moet dienen als uitgangspunt voor regelgeving over internetgebruik bij bedrijven en instellingen. De kern van het protocol: de werknemer mag surfen en e-mailen, mits hij geen seks- of racistische pagina's aanklikt en het werk er niet onder lijdt. Een werkgever mag het personeel alleen bespioneren als er ,,zwaarwegende belangen'' zijn.

Het protocol sluit aan bij de bestaande jurisprudentie. Er zijn algemene wetten (wet persoonsregistratie, wet ondernemingsraden) op basis waarvan rechters uitspraak hebben gedaan. Volgens de jurisprudentie moeten de werkgevers de ondernemingsraad inlichten als zij e-mail en internet gaan controleren. Bovendien mag de e-mail van een werknemer alleen gelezen worden als er `zwaarwegende belangen' zijn.

Dat klinkt simpel, maar er zijn nog onduidelijkheden. Wanneer wegen de belangen van de werkgever zwaarder dan de privacy van de werknemer? Dat is per situatie verschillend en daarom niet vast te leggen in regels. In bepaalde gevallen is het geoorloofd te controleren, volgens directeur ethiek en integriteit J. ten Wolde van accountantskantoor KPMG. ,,Het is bijvoorbeeld in het bedrijfsbelang dat de arbeidsproductiviteit niet lijdt onder het internetgebruik en dat bedrijfsgeheimen niet worden verspreid.'' Voorwaarde is dat de bedrijfsleiding duidelijke aanwijzingen heeft voor misbruik. De werknemer die dan wordt gepakt kan worden geschorst of ontslagen.

E-mail valt vooralsnog niet onder het briefgeheim. Dit vereist een grondwetswijziging en die is nog niet (in twee lezingen) door het parlement. Volgens het ministerie van Justitie garandeert het wetsvoorstel computercriminaliteit-2 voor een e-mail in de toekomst dezelfde waarborgen als voor het briefgeheim.

Ten Wolde van KPMG vindt dat het FNV-protocol te veel vrijheid geeft aan de werknemer. ,,Als bedrijven waarschuwingen hebben uitgedeeld en duidelijk zijn over de regels, dan staat het ze vrij om werknemers te controleren.'' Het kan bijvoorbeeld volgens Ten Wolde niet worden toegestaan dat sommige werknemers de sfeer op het werk verpesten door ,,seks-plaatjes te versturen. Dat wekt irratie op, maar kan ook seksueel intimiderend zijn.''