Vleugels tussen de heupen

Dat is een vrouwenwashandje, zeiden moeders nog niet zo erg lang geleden tegen dochters die naar de dikke, katoenen lappen aan de waslijn keken. ,,Het was een klap in mijn gezicht'', zegt dochter Janneke Korenaar (40), die in 1970 dertien werd, en toen ontdekte waar het `washandje' echt voor diende. ,,Een spijkerbroek kon je niet meer aan.''

Het verband, vastgemaakt met gordels om de heupen, moest het maandelijks ongemak, zoals dat toen nog heette, bestrijden. Al tijdens de Eerste Wereldoorlog kwamen Franse verpleegsters op het idee dat de dikke, absorberende stof niet alleen geschikt was voor oorlogswonden, maar ook voor bloedverlies tijdens de menstruatiedagen.

Wegwerpverband bestond in mijn tijd al wel, zegt Janneke Korenaar, alleen dan moest je er op fluistertoon om vragen bij de drogist. ,,En dan kreeg je het in een bruin papieren zakje mee.''

Sta je nu in de supermarkt, dan liggen de ultradunne, ademende, onzichtbare en extra lange varianten met en zonder kleefstrips of vleugels open en bloot in de schappen. `Gewoon' dik maandverband is ook nog te koop. Henriëtte van Swinderen van Procter&Gamble: ,,Sommige vrouwen voelen zich toch niet veilig met een dun product.''

,,Het is een vechtersmarkt'', zegt Robert-Jan Corporaal van SCA Hygiene Products in Zeist. Hij is productmanager maandverband, inlegkruisjes en tampons. Procter&Gamble introduceerde in 1994 het merk Always, en werd meteen de grootste concurrent van Libresse. Niet dat het maandverband zoveel anders was, maar de manier waarop het werd aangeprezen was een revolutie. Geen vrouwen met fladderende witte jurken in de reclame, maar jonge vrouwen die ongegeneerd vertelden over hun menstruatie, én hun oplossing daarvoor.

Een vrouw is gemiddeld 35 jaar lang elke maand vijf dagen ongesteld. Ze heeft ongeveer 6,2 jaar maandverband nodig. Doodzonde, moet een briljante marketingmanager hebben gedacht, van al die ándere dagen. En hij bedacht, in de jaren tachtig, het inlegkruisje, te gebruiken op dagen dat een vrouw niet ongesteld is.

,,Het inlegkruisje is een geweldige uitbreiding van het productmoment'', vindt productmanager Corporaal. Zijn bedrijf SCA heeft net weer een nieuwe klapper gemaakt met het string-inlegkruisje. Het is breed van voren en smal tussen de billen, waardoor het precies in een stringonderbroek past.

Maandverband heeft, zegt Van Swinderen, een enorm groeipotentieel. In Nederland kent en gebruikt bijna elke vrouw inmiddels maandverband. Alle fabrikanten samen maken alleen al in Nederland 270 miljoen gulden omzet met feminine protection products. Maar denk even aan de ontwikkelingslanden waar de vrouwen nog steeds worstelen met lappen en doeken. Alleen, hoe vertel je die vrouwen dat er een `hygiëneproduct' bestaat dat veel `fysiek ongemak' voorkomt en `het gevoel van eigenwaarde' vergroot?

Vooral in Arabische landen is dat bijzonder lastig, zegt Van Swinderen. Vrouwen mogen daar niet op de televisie, en hun maandelijkse ongemakken al helemaal niet. Van Swinderen: ,,Met shampoo en cosmetica omzeilen we het probleem door het te laten aanprijzen en verkopen door een man.'' Voor maandverband moeten ze snel iets nieuws verzinnen.