Klokkenluider

Velen van ons hebben een vader gehad die trekken had van Paul van Buitenen, de ambtenaar die de fraude in de Europese Commissie bestrijdt.

Hij kwam 's avonds na gedane arbeid knorrig thuis, trok zijn schoenen uit, maakte zijn stropdas los en zei: ,,Die klootzakken van het hoofdkantoor begrijpen er ook werkelijk helemaal niets van. Ik kan ze wel vermoorden.''

Waarna tijdens de spruiten met zeer vette jus een filippica volgde waarvan de buren met grote gretigheid ophoorden.

We spreken hier nog van de ouderwetse gezinssituatie met één kostwinner, een geduldig luisterende echtgenote en twee, drie schatten van kinderen die het best spannend vinden als pa zo tekeergaat, als het maar niet te lang duurt, want buiten stuitert een bal en het begint vroeg donker te worden.

De rol van moeder de vrouw was cruciaal in deze ijzersterke gezinsscène. Zij was het op hoofdpunten altijd met haar man eens (,,Ik heb je toch altijd gezegd dat je dat minne mannetje van Verbeek niet kunt vertrouwen''), en als het per se nodig was, zweepte ze hem op tot verdergaande actie: ,,Je moet Dijkstra gewoon recht op de man af vragen wat hij nou eigenlijk met je van plan is.''

Toch wist de moeder altijd precies wanneer de tijd gekomen was dat haar man moest worden afgeremd, voordat hij zich in zijn eigen zwaard stortte: ,,Maak je niet druk, de hoge heren winnen het toch altijd.'' Dan viel er een lange stilte, waarop de vader met goedgespeelde tegenzin de woorden sprak: ,,Jij je zin.''

Hoe is dit alles in huize Van Buitenen geregeld?

Ik heb gisteren de persconferentie van Van Buitenen in Den Haag gevolgd, en daarna zijn boek Strijd voor Europa doorgenomen. Op grond van mijn bevindingen moet ik tot de conclusie komen dat de balans in dit gezin danig verstoord is. Er is in het boek vaak sprake van spanningen en conflicten en een echtgenote die als gevolg daarvan voortdurend buikpijn heeft. Van Buitenen opende ook zijn persconferentie al met de mededeling ,,dat Edith op dit moment trouwens met migraine op bed ligt''.

Uit alles wordt duidelijk dat Edith de greep op haar man heeft verloren. Zo schrijft Van Buitenen in zijn boek: ,,Zij had al meerdere malen te kennen gegeven dat ze liever zag dat ik de zaak liet rusten, maar uiteindelijk liet ze zich ontvallen dat als de zaak zo zwaar voor mij woog, ik mijn geweten maar moest volgen. Ik legde dit uit als een ommezwaai in haar standpunt. Achteraf hebben we hierover harde woorden gehad.''

Verkeerd uitgelegd! Edith heeft er wel degelijk tabak van. Zij is, zoals zoveel vrouwen, wat praktischer en minder romantisch aangelegd dan haar man. Zij ziet een man voor zich die straks zijn zaak gewonnen heeft, maar zijn toekomst verloren. Want wie wil er met iemand in zee gaan die, hoe gerechtvaardigd ook, de vuile was buiten hangt? Zo is het de meeste klokkenluiders vergaan. Het is het ondankbaarste beroep van de wereld.