Verbod kernproeven is noodzakelijk

Als de Amerikaanse Senaat het verdrag dat kernproeven verbiedt niet ondertekent, zullen steeds meer Aziatische landen kernproeven gaan houden, meent George Perkovich.

Als de Senaat in Washington het verdrag inzake een algemeen verbod op kernproeven uiteindelijk niet ratificeert, nemen de kansen op een aantal ontwikkelingen toe. India zal vermoedelijk nieuwe kernwapenproeven houden. De kerngeleerden en agressieve strategen in dat land willen een geavanceerd nucleair arsenaal dat het hele spectrum van kleine tactische wapens tot superzware waterstofbommen bestrijkt. Ook willen ze de onzekerheid omtrent de technische betrouwbaarheid van de in mei 1998 geteste wapens wegnemen.

Maar ratificatie van het kernproefverbod zou de nucleaire haviken de huif opzetten en India in staat stellen de economische weg naar de status van grote mogendheid te bewandelen. India's meest eminente staatslieden, premier Atal Bihari Vajpayee en minister van Buitenlandse Zaken Jaswant Singh, onderkennen dit en willen een kostbare en gevaarlijke wapenwedloop vermijden. Verwerping door de Amerikaanse Senaat van het kernproefverbod zal hun streven ondermijnen.

Pakistan zal iedere Indiase proef beantwoorden met een eigen explosie. En daarmee ontstaat het soort wapenwedloop dat de presidenten Reagan, Bush en Clinton steeds hebben willen voorkomen.

India en Pakistan hebben onlangs nog slag geleverd in Kashmir. Het is toen dichter bij het uitbreken van een volledige oorlog gekomen dan door de media is gemeld. Als het testen van kernwapens wordt hervat en de haviken in beide landen de vrije vlucht krijgen, zullen de defensieuitgaven oplopen. Pakistan glijdt verder af naar een bankroet, waarmee de kans toeneemt dat Taliban-achtige groeperingen aan de macht komen.

China heeft het verbodsverdrag wel ondertekend, maar zal het niet ratificeren als de Verenigde Staten dat ook niet doen. Volgens de Chinezen zal verwerping door de Senaat inhouden dat de Republikeinen nieuwe kernproeven willen houden – immers, waarom zouden ze anders tegen ratificatie zijn? China zal dan dus het houden van kernproeven gaan voorbereiden, vooral wanneer India ook nieuwe proeven doet.

Het verbod op kernproeven is waardevol als rem op de ontwikkeling van wapens die de Chinese strijdkrachten in het andere geval zullen willen bezitten. En als China en India hun kernwapenarsenalen versterken, zal ook Japan onder druk komen te staan om zijn eigen nucleaire neutraliteit te heroverwegen.

Tegenstanders van het verdrag in Washington betogen dat Japan wordt beschermd door Amerikaanse anti-raketsystemen en zich dus niet hoeft in te dekken. Maar net als de Europese bondgenoten van de Verenigde Staten zijn de Japanners zich bewust van de technische en strategische problemen die ontstaan bij een defensie die onvermijdelijk niet de hoogste graad van perfectie haalt.

Wanneer de Senaat het verbodsverdrag verwerpt en tegelijkertijd de ontwikkeling van anti-ballistische verdedigingssystemen agressief bevordert, zal dat in China en Rusland de indruk wekken dat de Verenigde Staten hun vermogen willen versterken om dwang uit te oefenen via nucleaire dreiging, inclusief de dreiging van eerste gebruik. Moskou en Peking zullen de versterkte Amerikaanse defensie beantwoorden door hun offensieve kernwapenvermogen te vergroten. Als gevolg daarvan zullen Japan (en de bondgenoten in de NAVO) zich sterker bedreigd gaan voelen. De volgende Amerikaanse president zal zich dan wellicht geconfronteerd zien met een crisis in de betrekkingen binnen het bondgenootschap.

Mondiaal gezien zal verwerping van het kernproefverbod de naleving van het non-proliferatieverdrag in gevaar brengen. In 1995 heeft de internationale gemeenschap besloten dit verdrag voor onbepaalde tijd te verlengen, mits de landen met kernwapens beloofden om uiterlijk in 1996 een verdrag op het verbod van kernproeven op te stellen. Dat was de minimumgarantie inzake ontwapening die de wereld van de kernwapenlanden wilde accepteren. Volgend jaar april komen de 187 ondertekenaren van het non-proliferatieverdrag bijeen om de status van dat verdrag te bespreken.

Als de Senaat het kernproefverbod afwijst, staat het wel vast dat nieuwe maatregelen om de controle op de verspreiding van kernwapens te verscherpen en de sancties tegen Irak te handhaven op fel verzet van een verontwaardigde wereldgemeenschap zullen stuiten. Men zal de Verenigde Staten zien niet als de grote voorvechter van non-proliferatie maar als een `schurkenstaat' van de proliferatie.

Isolationisten zullen wellicht zeggen: ,,Wie zit er op naleving van de non-proliferatie te wachten? Als wij ons bedreigd voelen door proliferatie, doen we daar zelf wel iets aan.'' Maar het belang dat de Verenigde Staten erbij hebben om landen als Iran kernwapens te onthouden, vereist de medewerking van Rusland en hun Europese bondgenoten bij het controleren van hun export. Een autarkische opstelling van de Verenigde Staten inzake het kernproefverbod zal de overredingskracht van Washington ernstig aantasten.

Republikeinen in de Senaat die zowel het kernproefverbod willen afstemmen als volgend jaar een Republikeinse president willen kiezen, moeten dus goed oppassen. Als ze dit verdrag afwijzen, scheppen ze daarmee een situatie waarmee geen enkele president gelukkig zou zijn. Ratificeren de Verenigde Staten het verdrag, dan kunnen ze er altijd nog legaal onderuit indien zich een bedreiging van de nationale veiligheid voordoet.

George Perkovich is schrijver van het boek India's Nuclear Bomb.

© LAT/WP News Service