Niemand kende de wereldkampioen

De wereldtitel van de 23-jarige Spanjaard Oscar Freire Gomez was één van de grootste verrassingen in de geschiedenis van de wielersport. Michael Boogerd was met een veertiende plaats de beste Nederlander in Verona.

In het oude centrum van Verona staat een bronzen beeld van Julia en is er een stenen balkon waaronder Romeo haar de liefde verklaarde. De lokatie van het drama van William Shakespeare trok zaterdagmiddag niet alleen duizenden toeristen, maar ook zes Spaanse wielerprofs. Zij liepen stapvoets met hun wielerschoenen over de kasseien en kochten een fototoestel in een souvenirwinkel. Vervolgens versierden zij Julia met fietsattributen en grepen ze haar bij de rechterborst. De grootste lolbroek bij de Spanjaarden was de onbekendste coureur. Oscar Freire Gomez werd een etmaal later gehuldigd als wereldkampioen.

De Spaanse coureurs hadden ogenschijnlijk weinig vertrouwen in een hoge klassering. Bij afwezigheid van Abraham Olano, Fernando Escartin, José-Maria Jiménez en David Etxebarria was de Spaanse profploeg uitgedund tot een gezelschap outsiders, dat voor spek en bonen leek mee te rijden. Niemand had gerekend op de snelle benen van Freire Gomez, een tweedejaars beroepsrenner uit de provincie Cantabrië. In de perszaal keken de Spaanse journalisten vol ongeloof naar de tv-beelden.

De opvolger van Olano, die in 1995 als eerste Spanjaard de regenboogtrui kreeg omgehangen, was zelfs voor zijn landgenoten een onbekende grootheid. Ze keken naar een erelijst en noteerden slechts één profzege. Hij won vorig jaar een dagprijs in de Spaanse rittenkoers Trofeo Castilla y Leon. Dit seizoen kwam hij bijna niet in actie. Hij onderging een knieoperatie en was net op tijd hersteld voor de WK. Door de afzegging van enkele Spaanse wereldtoppers kreeg hij een plaatsje in de nationale selectie toegewezen.

Het ligt voor de hand de wereldtitel van Freire Gomez als een toevalstreffer te bestempelen. Volgens de statistieken past hij in het beeld van eendagsvliegen, die de regenboogtrui als een ondraaglijke last beschouwden. De Nederlander Harm Ottenbros, bijgenaamd De Adelaar van Hoogerheide, werd in 1969 verrassend wereldkampioen. Hij kon de weelde niet dragen en verdween in de anonimiteit. Maar er zijn ook andere voorbeelden van onbekende wereldkampioenen, die zouden uitgroeien tot veelzijdige winnaars.

Wie kende de Amerikaan Greg LeMond toen hij in 1983 de wereldtitel veroverde? Hoe groot was de erelijst van de Italiaan Maurizio Fondriest toen hij in 1988 profiteerde van een valpartij in de kopgroep? Of Lance Armstrong, toen die in '93 in Oslo in de stromende regen zegevierde? Lemond, Fondriest en Armstrong bleken later tot veel meer in staat dan eerder gedacht. Wie weet hoe snel de ster van Freire Gomez zal rijzen?

De 23-jarige metaalarbeider lijkt op het eerste gezicht een rustige persoonlijkheid die nuchter genoeg is om de wereldtitel te relativeren. Hij heeft nog bijna een heel wielerleven om zijn erelijst uit te breiden. In kleine kring staat hij bekend als specialist in eendaagse wedstrijden. Hij won in 1997 de zilveren medaille bij de WK voor amateurs. Gomez won in 1998 de bronzen medaille bij het Spaans kampioenschap voor beroepsrenners. Hij houdt van lange wedstrijden, maar hij heeft nog nooit de kans gekregen deze specialiteit in belangrijke klassiekers ten toon te spreiden.

Op het parcours in Verona was Freire Gomez de onbekendste renner in de kopgroep van negen renners. Hij had onder anderen gezelschap van de Zwitserse titelhouder Oscar Camenzind, de Italiaanse publiekslieveling Francesco Casagrande, de Duitse kanshebber Jan Ullrich en de Belgische pokeraar Frank Vandenbroucke. Freire Gomez beantwoordde in de laatste ronde een aanval van Camenzind. Vlak na de laatste bocht plaatste Freire Gomez een versnelling die achteraf beslissend bleek. Terwijl zijn medevluchters elkaar aan de linkerkant van de weg in de gaten hielden, demareerde hij aan de rechterkant. De Zwitser Markus Zberg (tweede) en de Fransman Jean-Cyril Robin (derde) zorgden voor een erepodium zonder bekende wielernamen.

Voor de Waalse favoriet Vandenbroucke, die werd bijgestaan door honderden supporters, eindigden de WK in een klein drama. Hij kwam in de vierde ronde ten val en bleek na afloop zijn pols te hebben gebroken. Vandenbroucke verbeet de pijn en eindigde als zevende. Aan Nederlandse zijde reed Michael Boogerd een tegenvallende wedstrijd. De kopman van Rabobank moest in de laatste klim wegens een krampaanval terrein prijsgeven. Hij ondervond weinig steun van zijn ploeggenoten en voelde halverwege de koers de kracht uit zijn lichaam wegvloeien. Boogerd eindigde op de veertiende plaats en stelde daarmee vooral zichzelf teleur. Maarten den Bakker eindigde als negentiende.