Juf is ziek

Zouden er ouders bestaan die, in de tweede helft van de jaren negentig, hun kinderen nog elke dag zorgeloos naar school brengen? Die niets merken van het lerarentekort, te grote klassen, hoge werkdruk, uitblijvende schoolboeken, veeleisende of juist onverschillige ouders, leraren die murw zijn van alle vernieuwingen.

Het is haast onmogelijk dat ze bestaan. Zelfs op openbare basisschool `De Cirkel', die de NCRV volgde voor de documentaire `Juf is Ziek', klaagt zowel de directeur als zijn personeel steen en been over de werkdruk. Terwijl de school op het eerste gezicht werkt onder uitstekende omstandigheden: ze heeft gemotiveerde leraren en bijna uitsluitend Nederlands sprekende ouders en leerlingen. Toch kunnen de leraren het werk amper aan, en het is geen ritueel lerarenpessimisme. Het programma vormt een schril contrast met het nieuwe postbus 51-spotje dat het ministerie van Onderwijs inzet om leraren te werven.

`De Cirkel' heeft allereerst te grote klassen, variërend van 33 tot 38 leerlingen per leraar. Ondanks de klassenverkleining, onderstreept directeur Jan Baas. Hij zou wel kleinere klassen willen vormen maar hij heeft er eenvoudig de ruimte niet voor.

Bedoeling is dat alle basisscholen hun leerlingen tegenwoordig in hun eigen tempo laten werken. Met twintig leerlingen is dat misschien te overzien, maar met 35 niet, ervaart één juf. Terwijl ze het ene kind helpt en zo'n dertig anderen `voor zich zelf' laat werken, dicteert ze boven de hoofdjes twee afzonderlijke woordenlijsten voor twee leerlingen die kennelijk niet op hetzelfde dicteeniveau zitten.

Behalve de didactische eisen die de onderwijsinspectie stelt aan scholen, moeten leraren ook voldoen aan de verwachtingen van `de samenleving', verzucht Baas. Kinderen zelfvertrouwen geven, zorgen dat ze naar het Jeugdjournaal kijken, ruzies thuis bespreken, kortom: opvoeden. ,,Iedereen heeft het over kwaliteit, de druk komt van alle kanten. Geen wonder dat leraren ziek worden en dat niemand hen wil vervangen. En wat stellen ze voor om het lerarentekort op te lossen? Onbevoegden voor de klas! Dat is de dood voor het onderwijs.''

Dokument: Juf is ziek, Ned.1, 22.56-23.39u.