Generaal

Als De Gaulle niet De Gaulle was geweest, niet die briljante, koppige geest, zou Frankrijk er dan anders hebben uitgezien? In 1940 kreeg hij bepaald niet het Franse vertrouwen, dat verzon hij maar, hij kreeg dat pas toen de oorlog zowat gewonnen was. Maar als rolmodel, als vader-des-vaderlands, heeft hij als geen ander de Fransen hun zelfrespect teruggegeven. Iets dergelijks gebeurde opnieuw toen het land verscheurd werd door de Algerijnse kwestie. Maar in 1968 was patriottisme niet meer voldoende.

De Gaulle's utopie was in wezen 19de-eeuws: een Europa van zelfbewuste `vaderlanden', van de Atlantische Oceaan tot de Oeral, onder leiding van de Frans-Duitse as, met uitsluiting van Engeland en Amerika, en een geleidelijke ontspanning in het Oosten. Maar toen in augustus 1968 de Sovjets met harde hand een einde maakten aan de Praagse lente moest hij die droom wel loslaten. Bovendien was in mei 1968 zonneklaar gebleken dat Frankrijk noch de interne rust, noch de economische kracht had om ooit nog de leidersrol te kunnen vervullen in het Europa dat De Gaulle voor ogen had.

Nu ligt hij tussen de familiegraven van de dorpelingen, onder een simpel marmeren kruis, naast zijn dochter Anne en zijn vrouw Yvonne. Tegen de kerkhofmuur mogen de bedevaartgangers hun eigen graftekens nalaten, en het ligt er vol Lotharingse kruisen en marmeren bordjes met `Regrets'. Altijd staat er ook een wachtpost. ,,Altijd?'' vraag ik de gendarme van dienst. ,,Ja, dag en nacht.'' ,,Ook na bijna 30 jaar?'' ,,Het is de Generaal, hè'' – en je kunt hem de hoofdletter horen uitspreken.