De liefde als wreed en boosaardig spel

Liefde heeft niets met lieflijkheid te maken. Het is een wreed, boosaardig spel. In zijn A Midsummernight's dream (1596-'97) verwoordt Shakespeare de fataliteit van wat liefde heet op bijna agressieve wijze. Elk teder gevoel in deze komedie ontaardt in zijn tegendeel. Aan het stuk ligt een eenvoudig patroon ten grondslag: ieder die van een ander houdt, wordt niet door die felbegeerde ander bemind. Shakespeare bedrijft amoureuze wiskunde.

In de swingende, jeugdig-vitale voorstelling die het Ro Theater van Midzomernachtsdroom geeft is er geen plaats voor romantisch smachten.Regisseur Mark Rietman heeft Shakespeares hardheid geaccentueerd met een groep acteurs en actrices die in een schitterend snelle speelstijl en vol overgave de brute kracht van de passie, het banale van bezitsdrang en de felheid van de jaloezie vertolken. Rietman ontwierp een abstract decor, waarin glanzend witte gordijnen de liefdesplek van bosschages en ritselend lover symboliseren. Door het ontbreken van elke anekdotiek ontstijgt deze Midzomernachtsdroom het incidentele liefdesverhaal van Helena en Demetrius, Hermia en Lysander. Aan de vertaling van Cees Buddingh zijn de nodige eigentijdse woorden toegevoegd (`takkentrut'), zodat we Shakespeares tijd ver achter ons laten en we naar een uitvoering kijken van hier en nu. Dat liefde een gevecht is op leven en dooddrukken vooral de actrices uit. Arlette Weygers als de jaloerse Hippolyta is weergaloos op dreef in haar strijd met rivalen Hermia (Sanneke Bos) en Helena (Tjitske Reidinga). In een dubbelrol speelt Weygers ook de elfenkoningin Titania. Wat de laatste aan liefde aanmoedigt, maakt diezelfde Weygers in een andere rol, als Hippolyta, weer kapot. Rietman heeft een goed oog voor die eeuwige dubbelslachtigheid, de double bind, van de liefde. Ook de rollen van Spoel (Guus Dam) en Oberon (Joost Prinsen) laten zien dat liefde zelden alleen geluk betekent. Prinsen in een ironiserende speelstijl geeft aan de heftigheid van de jonge liefdesparen een ontnuchterende dimensie. De diepe ernst van de jeugd krijgt in de vertrouwde komedierollen als van Oberon en Spoel het juiste perspectief, dat van de cynische distantie. Sanneke Bos als Hermia heeft een dwingende, messcherpe stem. Zij zegt: `Hoe meer `k hem haat, hoe meer hij van mij houdt.' Dat is de Midzomernachtsdroom in de kern. Zelden zag ik haat en liefde zo'n intense band met elkaar aangaan als in deze voorstelling.

Voorstelling: Midzomernachtsdroom van Shakespeare door het Ro Theater. Vertaling: Cees Buddingh; regie en decor: Mark Rietman. Te zien t/m 23/10 Rotterdamse Schouwburg. Inl. (010) 4118110.