BONDSCOACH IN EEN ZIEKE WERELD

Op de wereldkampioenschappen judo in Birmingham liepen de emoties in het Nederlandse kamp hoog op. Bondscoach Louis Wijdenbosch barstte in tranen uit. ,,Zijn we ziek of zo? We misgunnen elkaar het succes.''

Wie niet beter wist, zou er niets van begrijpen. Judoka Dennis van der Geest won gisteren in Birmingham de derde bronzen WK-medaille voor Nederland, maar vlak na zijn winnende partij om de derde plaats stond de reus uit Bloemendaal een huilende bondscoach te troosten. Louis Wijdenbosch werd aan het slot van het toernooi geconfronteerd met de vraag of hij zou aanblijven of vertrekken. ,,Ik ga gewoon door'', zei hij. Het hoge woord was er eindelijk uit, maar verder kwam Wijdenbosch niet. Overmand door emoties sprongen ineens de tranen in zijn ogen en vluchtte hij weg. Van der Geest, Huizinga, Arens, de aanwezige judoka's keken verbaasd toe. Wat was er met hem aan de hand?

Wijdenbosch kon het in de bijna verlaten warming-up-zaal in Birmingham even niet meer aan. Hij was dolblij met het succes van Van der Geest en Van Kalken, maar aan de andere kant zat hij vol met opgekropte woede. Tot twee keer toe had het bestuur van de Judo Bond Nederland (JBN) in de weken voor de WK een besluit van de coach over de samenstelling van de ploeg ongedaan gemaakt. ,,Ik ben als een vodje weggegooid'', vertelde Wijdenbosch, nadat hij weer wat tot rust was gekomen. ,,Er zijn hele onrechtvaardige dingen gebeurd. En daar kan ik niet tegen.''

Natuurlijk heeft hij aan opstappen gedacht. ,,Ik had er geen zin meer in. Ik liep met de pest in mijn lijf rond. Ik vroeg me af waarom ik me nog met die flauwekul bezighield. Waarom ga ik niet weer gewoon lekker voetballen?'' Toch blijft Wijdenbosch. ,,Dat doe ik voor die jongens. Want om hun gaat het. Ik sta hier echt niet voor mezelf te klooien.'' Wijdenbosch heeft niet de illusie dat in het judo wat ten goede gaat veranderen. In deze sport gaat al jaren van alles mis. De bondscoach spreekt over de verstikkende invloed van de vijfde colonne. Die wordt gevormd door bestuurders, vrienden van bestuurders en privécoaches die elkaar naar het leven staan.

Het is bij judo ook mode om bij het geringste conflict naar de rechter te stappen. Wijdenbosch: ,,Als ik zie hoe de Cubanen hier bij deze WK een eenheid vormden, daar ben ik jaloers op. En wat heb ik om mij heen? Allemaal eilandjes. We misgunnen elkaar het succes. Willen we geen medailles? Zijn we in het judo ziek of zo? Het zou vreselijk zijn als door al het gekrakeel Mark Huizinga straks geen olympisch goud wint. Dan moeten we ons met z'n allen diep schamen.''

Daarna nam medaillewinnaar Van der Geest het voor de aangeslagen bondscoach op. Hij verhief zich van zijn stoel en geholpen door zijn imposante lichaam klonken de woorden van de zwaargewicht overtuigend en dreigend. ,,Dat gezeik elke keer! Het gaat goed met Louis als bondscoach. Ik heb ook voor hem gewonnen en absoluut niet voor Dolf van Vliet. Van hem hoef ik geen hand te hebben. Hij zal ook geen hand van mij krijgen.'' Met Van Vliet bedoelde Van der Geest de interim-voorzitter van de judobond.

Wijselijk liet deze meneer Van Vliet zich tijdens de hele WK niet bij de judoka's zien. Hij was aanwezig in Birmingham, met zijn bestuur. Dat was, zo legde Van Vliet uit, in het kader van de teambuilding. Ze waren met z'n vijven in een gehuurd busje naar Engeland gereden en hadden om de kosten te drukken een bescheiden hotel even buiten de stad genomen. Van Vliet, die de in mei opgestapte Koos Letterie vervangt, hoopt eind deze maand definitief tot voorzitter van de JBN te worden gekozen. Er is een tegenkandidaat, Han Mulder uit Zoetermeer.

Wijdenbosch is verstandig als hij zegt dat het niet uitmaakt wie straks voorzitter wordt. ,,Als het bestuur de topsport maar met rust laat'', hoopt hij. Op zijn beurt verkondigde voorzitter Van Vliet geen moeite met Wijdenbosch te hebben. ,,Van mij hoeft hij niet weg.'' Maar dat klonk op de tribune van de National Indoor Arena ook weer niet echt overtuigend. ,,Wijdenbosch moet de gemaakte afspraken wel respecteren'', vervolgde Van Vliet. ,,Hij moet zijn werkgever, de JBN, niet van oneerlijkheid betichten. Zoiets kan niet. Dat hebben we hem ook verteld. Als mensen me oneerlijk noemen, trappen ze me op mijn ziel.''

Dus heeft coach Cor van der Geest (,,Van Vliet heeft de waarheid niet verteld in de rechtzaak van Van Nol'') het waarschijnlijk goed verbruid bij de voorzitter. Dat gevoel is wederzijds. Van der Geest: ,,Van Vliet snapt er niets van. Dat neem ik de man niet eens kwalijk, maar dan moet hij wel zijn mond houden. Hij heeft tegen mij gezegd dat hij me respecteert, maar van een ander hoor ik dat hij een hekel aan me heeft. Die man wil ik dan ook uit mijn leven, laat me nou toch rustig werken.'' Van Vliet: ,,Als het niet loopt zoals Cor wil, gaat hij om zich heenslaan.''

De 34-jarige Louis Wijdenbosch, een volle neef van de Surinaamse president, vraagt zich regelmatig af in wat voor een slangenkuil hij is beland. Hij werd in 1997 aangesteld als bondscoach van de mannen. Dat was een verrassende keuze, omdat de oud-judoka geen ervaring als trainer en coach had. Er moest echter iemand komen die voor een frisse wind kon zorgen. De judobond besefte dat het onmogelijk was om de bondscoaches te zoeken in het groepje van de drie meest ervaren trainers, Van der Geest, Chris de Korte en Wim Visser. Daarvoor waren de onderlinge problemen veel te groot geworden.

Het probleem met Wijdenbosch was wel dat de vijfvoudig Nederlands kampioen als judoka bij de club van Van der Geest, Kenamju, had gezeten. Dus was zijn aanstelling omstreden. Nog regelmatig wordt Wijdenbosch herinnerd aan zijn clubverleden. Aan de andere kant was de keuze voor hem niet zo vreemd, omdat Van der Geest/Kenamju al jaren de hofleverancier is van het Nederlandse team. Bij de WK in Birmingham had hij vijf judoka's (mannen en vrouwen) in de ploeg, De Korte twee en Visser één. ,,Louis is echt geen verlengstuk van mij. Hij heeft een eigen mening en heeft er echt verstand van'', aldus Van der Geest. ,,Niemand zal het geloven, maar ik ben in de eerste maanden vaak met hem gebotst.''

Ook met de meeste judoka's die niet tot de stal van Van der Geest behoren, heeft Wijdenbosch een goed contact. Zelfs Chris de Korte, onder anderen coach van Mark Huizinga en de grote opponent van Van der Geest, vindt niet dat de bondscoach maar beter meteen kan vertrekken. ,,Ik wil wel met hem praten. Waarover? Over de toekomst.'' Eigenlijk is De Korte van mening dat in de huidige opzet helemaal geen bondscoach nodig is. ,,Je hebt meer aan een regelaar, een coördinator.''

Het geld dat aan een bondscoach wordt besteed, moet volgens De Korte ten goede komen van de privétrainers. ,,Wij doen het meeste werk en krijgen alleen een onkostenvergoeding.'' Van der Geest op zijn beurt: ,,Louis moet nog lang aanblijven, niet tot 2000, maar tot 2004. Dat geldt ook voor de coach bij de vrouwen, Marjolein van Unen.''

De bondscoaches hebben in het judo een ondersteunende, soms ondankbare taak. Ze organiseren de centrale trainingen, maar tijdens de toernooien moeten ze de coaching overlaten aan de clubtrainers. Dat zijn de afspraken. Als er behoefte aan is, neemt de bondscoach tijdens een wedstrijd in de buurt van de mat plaats en geeft zonodig adviezen aan judoka en zijn trainer. Bij de WK zat Wijdenbosch toch nog drie keer op de stoel van de coach, bij Patrick van Kalken toen Van der Geest bijna gelijktijdig Jessica Gal moest begeleiden en twee keer bij Dennis van der Geest omdat zijn vader zich tijdens een eerdere partij had misdragen en niet meer langs de mat mocht zitten. Het zou Van der Geest senior een lange schorsing kunnen opleveren.

In dat geval kan Wijdenbosch hem vervangen. Hij heeft nog een klein jaar te gaan. ,,Na Sydney ben ik weg'', kondigde Wijdenbosch in Birmingham aan. Of een nieuwe ingreep van het bestuur moet de plannen toch nog veranderen. ,,Want het kan natuurlijk weleens echt te veel worden'', aldus de bondscoach.