Speculaties funest voor goudindustrie

De sterk oplopende goudprijs eist nu zelfs in de goudindustrie zelf zijn tol. Dat is het gevolg van riskante speculaties, waarbij de mijnen zelf uitgingen van daling van de goudprijs.

Het had niet veel gescheeld, of goudmijn Ashanti Goldfields in Ghana, was aan de recente schommelingen in de goudprijs ten onder gegaan. De goudmijn bereikte gisteren overeenstemming met zijn financiers over uitstel van betaling van 270 miljoen dollar.

Ashanti verkeert in financiële nood door een paar ongelukkige inschattingen die het bedrijf eerder dit jaar gemaakt heeft. Zo maakt het gebruik van geleend goud om de productie te verkopen, voordat die feitelijk gewonnen is. De goudprijs is sindsdien fors gestegen, dus ook de rente die Ashanti over het geleende goud moet betalen is omhoog geschoten.

Daar komt bij dat Ashanti eerder dit jaar een optie heeft genomen op een daling van de goudprijs. Veertig procent van zijn totale goudvoorraad van 23 miljoen ounce is daar tegen gedekt. De stijging van de goudprijs hebben die opties waardeloos gemaakt.

Het Britse mijnbouwbedrijf Lonmin, dat 32 procent van de aandelen van Ashanti in handen heeft, ziet zijn kans schoon nu de mijn in financiële nood verkeert en maakte gisteren bekend te onderhandelen over een overname. Lonmin praat al met de Ghanese regering, die 20 procent van de aandelen in de mijn heeft.

Ashanti is niet de enige goudmijn die de ontwikkeling van de goudprijs verkeerd ingeschat heeft.

Zo dreigt het Canadese Cambior met een strop van 30 miljoen dollar te komen te zitten als de goudprijs de komende weken niet meerverandert. Sons of Gwalia, een Australische goudmijn, heeft eveneens ongelukkig opties ingekocht. De hele goudvoorraad is ingedekt tegen een prijsdaling. ,,Het is ironisch'', zegt Philip Klapwijk van Gold Fields Mineral Services, een adviesbureau voor de edelmetalenindustrie. ,,De stijging van de goudprijs is niet voor iedereen een goudmijntje.''

Tot twee weken terug was de goudindustrie druk bezig te saneren om de kosten te drukken. De goudprijs had twintig jaar niet zo laag gestaan. Dat was vooral het gevolg van de aankondiging van het Verenigd Koninkrijk dat het een deel van zijn goudvoorraad wilde verkopen om de staatsreserves te vervangen door waardevastere waardepapieren.

De omslag kwam op 26 september toen vijftien Europese centrale banken onverwachts aankondigden de hoeveelheid goud die ze jaarlijks gezamenlijk op de markt brengen de komende vijf jaar terug te brengen tot 400 ton per jaar. De goudprijs steeg daarop binnen twee weken met dertig procent. De meeste mijnbouwconcerns hebben hun goudvoorraad sindsdien fors in waarde zien stijgen. Hun aandelenkoersen stegen navenant.

De goudmijnen die nadeel ondervinden van de gestegen goudprijs vormen de uitzondering, zegt directeur Kelvin Williams van het Zuid-Afrikaanse Anglo Gold, 's werelds grootste goudindustrieel. ,,Deze ontwikkelingen hebben wij zeker niet voorzien'', aldus Williams vanuit Johannesburg, ,,maar we zijn er geweldig blij mee''.

Voor Ashanti Goldfields daarentegen zijn de druiven zuur. Het bedrijf gokte op een aanhoudende prijsdaling en dekte zich daar tegen in voordat de prijstijging zich inzette. Zo sloot het bedrijf contracten om tegen een vooraf afgesproken prijs goud te verkopen. De boekwinst die Ashanti hiervoor had ingecacalculeerd is inmiddels omgeslagen in een verlies.

Het in New York genoteerde aandeel Ashanti daalde daarop in twee dagen tijd in waarde van ongeveer 10 dollar naar minder dan 4 dollar. ,,De afgelopen dagen hebben we vooral geprobeerd tijd te krijgen om de boel weer op orde te brengen'', aldus directeur James Anaman van Ashanti vanuit Ghana. Volgens Anaman waren de opties die Ashanti had genomen `veilig' zolang de goudprijs niet boven de 50 dollar per ounce uitkwam. Dat kwam die echter wel. ,,Niemand had een piek van 70 dollar verwacht.''

Volgens Klapwijk (Gold Fields Mineral Services) nemen de banken die Ashanti nu uitstel van betaling verlenen een groot risico, omdat ze weten dat het bedrijf de verschuldigde betalingen niet kan voldoen. Klapwijk verwacht dat ook andere mijnen in de problemen komen. Ashanti was namelijk niet de enige mijn die speculeerde op een daling van de goudprijs.

Ook anderen hebben contracten gesloten om tegen vooraf vastgestelde prijzen goud te verkopen. Daar moeten ze nu miljoenen op toeleggen. Een aantal mijnen heeft zelfs niet voldoende goud in voorraad en moet goud extern inkopen. Met een verdere prijsdaling was dat geen probleem geweest, dat had zelfs extra boekwinst opgeleverd. Nu de goudprijs gestegen is, moeten ze het goud evengoed leveren, maar tegen een veel hogere prijs inkopen.(AP)