Italië mist wielerheld van eigen bodem

Italië is nog steeds het mekka van de wielersport. De WK in Treviso en Verona genieten een grote populariteit. Maar de Italianen juichen deze week vooral voor buitenlanders. Ze verlangen naar helden uit een grijs verleden.

In de straten van Treviso en Verona hangen de etalages vol met racefietsen en wielertruien. Beide locaties van de wereldkampioenschappen vormen een sprookjesachtig decor. De start en de finish vinden plaats in de oude stadscentra en niet in weilanden of industriegebieden zoals in Nederland gebruikelijk is. Voor de kathedraal van Treviso ligt de eindstreep van de tijdrit. De arena van Verona is het mediacentrum van de wegwedstrijd. De wielersport lijkt te floreren in Italië, maar achter de façade van baksteen en winkelruit schuilen problemen.

Een dik pak roze papier vormt een zuivere graadmeter van de sterk afgenomen wielerkoorts in Italië. De sportkrant La Gazzetta dello Sport bracht gisteren op de voorpagina weinig verheffende verhalen over voetballers uit de Serie A. De populistische sportkrant toonde ook een foto van de Duitse Formule I-coureur Michael Schumacher, die bij een audiëntie de hand van de paus kust. Een andere Duitser komt er bekaaider af. De wereldtitel van Jan Ullrich komt op de binnenpagina's aan bod. Als schrale troost krijgt de tijdrijder een passende bijnaam toegemeten. Der Kaiser is een verwijzing naar de Duitse voetbaltrots Franz Beckenbauer.

Wielrennen is niet langer de belangrijkste sport in Italië. De jeugd speelt liever met een bal of zit liever op een motor. De jeugd wil flitsende kampioenen en geen bleke dorpsreuzen als Ivan Gotti, de tweevoudige winnaar van de Giro. Alleen de oudere generatie heeft zich nog niet afgekeerd van de wielersport. Duizenden grijsaards reden gisteren in Verona over het traject van de wegwedstrijd. Ze discussieerden over het juiste verzet en verbaasden zich over de gevaarlijke afdaling in het parcours. Zondag gaan ze met de auto, de koelbox en de draagbare televisie langs het parcours staan.

Oude liefde roest niet. De grijze mannen schudden handjes met de helden van weleer. Wielerminnend Italië koestert de campionissimi. De organisatie van de WK bereidde deze week een grootse ontvangst voor alle nog in leven zijnde wereldkampioenen voor. Nostalgie wordt in Italië nog als een deugd beschouwd. Italië heeft als wielermekka een naam hoog te houden en houdt de schijn van populariteit in ere.

Vraag de Nederlandse renners naar het ideale wielerklimaat en ze verwijzen nog steeds de weggetjes in Toscane of Lombardije. Daar kun je trainen in het zonnige heuvelland. Daar heeft het verkeer nog respect voor een groepje renners. Daar staan bij start of finish lange rijen handtekeningenjagers. De meeste wielerinsiders mogen dan klagen over gebrek aan brede belangstelling in Italië, het algemene beeld blijft onverdeeld positief.

Maar in het land van Fausto Coppi en Gino Bartali, Francesco Moser en Guiseppe Saronni, Gianni Bugno en Claudio Chiappucci, in het land van de vergane glorie is eenoog koning geworden. De beste wielrenners van een bepaalde generatie werden bewust tegen elkaar uitgespeeld. Met als gevolg dat de overspelige Coppi moest opboksen tegen de vrome Bartali, dat de krachtpatser Moser werd vergeleken met de sprintkoning Saronni, dat de stoïcijnse Bugno werd overvleugeld door de druktemaker Chiappucci. Het waren de hoogtijdagen van het ciclismo. Toen de wielrenners nog werden ontboden op het Sint Pietersplein.

Door de afwezigheid van Marco Pantani, Michele Bartoli en Mario Cipollini ontbeert de deelnemerslijst van de wereldkampioenschappen enkele spraakmakende namen. Bartoli herstelt van een gebroken knieschijf. Cipollini heeft privéproblemen met een gewonde vader en een wantrouwige echtgenote. Pantani verkeert in een mentale crisis in verband met dopingperikelen. Hij moest de Ronde van Italië verlaten vanwege een hematocrietwaarde van 52 procent.

Verder heeft de onderzoeksrechter in Bologna belastend materiaal in handen. De hematocrietwaarde van Pantani bleek na zijn verkeersongeluk in 1995 eveneens boven het toegestane maximum van vijftig procent te liggen. Na een paar dagen in het ziekenhuis bleek de waarde aanzienlijk gedaald, wat duidt op het gebruik van het bloeddopingmiddel EPO. Elefantino zit zondag kniezend voor de buis.

De negatieve berichtgeving over doping heeft geen invloed op de populariteit van de renners. En toch ondervindt de wielersport flinke schade van de juridische activiteiten. De Italiaanse wielerbond legt zich schoorvoetend neer bij een decreet van de sportminister, die de onderzoeksrechters aanmoedigt om dopingzondaars flink te straffen.

De Italiaanse ploeg Lampre, met de Zwitserse wereldkampioen Oscar Camenzind als grootste blikvanger, staat onder verdenking van handel in verboden middelen. Tegen de Italiaanse arts Michele Ferrari, een populaire verzorger in het peloton, wordt een gerechtelijk onderzoek ingesteld.

De wielersport heeft een bedenkelijke reputatie op het gebied van doping en de Italiaanse wielersport is zeker geen uitzondering. Maar het volk laat zich niet verleiden tot kritische geluiden.

Het volk wil helden die het snot voor de ogen fietsen. En de Italiaanse krantenlezers snakken naar smeuïge verhalen over wielrenners die bij de paus op bezoek gaan (zoals Bartali) of vreemdgaan met een dame in een witte jurk (zoals Coppi). Pas dan zal de populistische sportkrant haar roze voorpagina weer opfleuren met een wielerverhaal.