Heilige geheimen op een zolder

Ze zijn alletwee beeldend kunstenaar en bewonen beiden een appartement in hetzelfde Limburgse klooster. Er is nog een overeenkomst: Krien Clevis (1960) en Ingeborg Meulendijks (1968) hebben een fascinatie voor historische verzamelingen en kabinetten uit de zeventiende eeuw, in combinatie met religie. Hun werken zijn tot en met 21 november te bewonderen op de tentoonstelling `Sacred Secrets' in Museum Amstelkring, Ons' Lieve Heer op Solder in Amsterdam.

Een geschikter plaats voor de expositie is niet te bedenken, bekennen de vrouwen uit Steyl aan de Maas, ten zuiden van Venlo. Het grachtenpand aan de Oudezijds Voorburgwal dateert van 1663 en heeft op zolder een (katholieke) schuilkerk die in twee achterhuisjes doorloopt. Clevis en Meulendijks beogen een integratie van hun werk in het museum, en daarmee een uitwisseling tussen hun werk en de bestaande museale collectie.

Alles wat in het knusse museum van een paars label is voorzien, is vervaardigd door Clevis of Meulendijks. Wie een rondgang maakt kan niet om het poppenhuis van Meulendijks heen, waarna snel het kapelaanskamertje in beeld komt. Met zijn bedstede en meubilair roept dat herinneringen op aan de Gouden Eeuw. Clevis heeft er door haar zelf vervaardigde foto's opgehangen van veertien oud-missionarissen. Clevis: ,,Het kapelaanskamertje deed me denken aan de kleine ruimten waarin de gepensioneerde missionarissen in het verzorgingstehuis van ons klooster in Steyl zijn ondergebracht.''

Via enkele houten trappen in het museum, dat gerust een doolhof mag worden genoemd, komt de bezoeker in de schuilkerk waar religieuze voorwerpen zijn te bezichtigen zoals liturgisch vaatwerk, meubilair, beelhouwwerken en schilderijen.

In Ons' Lieve Heer op Solder – de enige 17de-eeuwse katholieke zolderkerk die in oorspronkelijke staat behouden is gebleven – vallen het altaar op, het barokorgel en de Mariakapel. Aan een van de muren hangen veertien schilderijen, aan de achterkant verlicht door een lampje. Clevis maakte ze, met krijt en inkt op fotolinnen. Het stellen lantaarns van een begraafplaats voor; in de lantaarns heeft de kunstenaar foto's uit het depot van het museum aangebracht. Zo zijn een lezend patertje en een centenbakje zichtbaar.

In het werk van Ingeborg Meulendijks speelt schuilen een belangrijke rol. Van pvc-kinderklei vervaardigde ze een Madonna die kan worden geopend om als een menselijke schuilplaats te dienen. Het blauwe figuurtje is uitgestald te midden van andere beelden die behoren tot de museumcollectie.

Op de voorzolder is in een vitrine `grotto 1998' te zien, ook van Meulendijks. De grot, met een doopschelp en een spiegel met lamp, onderstreept haar voorkeur voor alles wat beschutting biedt. In het achterhuis staat een door Meulendijks getimmerde Louvre-achtige zaal, met een altaartje (van het museum) en zelfs een krukje voor de portier. ,,Om aan te geven hoe klein de mens is in verhouding tot het gebouw'', verduidelijkt de kunstenaar, die zegt te houden van ,,kleine meditatieve objecten''.

Krien Clevis ,,heeft iets'' met het getal veertien: zie haar veertien missionarissen en evenzoveel lantaarns van een begraafplaats. Ze laat zich graag leiden door de veertien werken van barmhartigheid. De zeven `lichamelijke' werken van barmhartigheid zijn: de dorstigen laven, de hongerigen voeden, de zieken bezoeken, de gevangenen bevrijden, de vreemdelingen herbergen, de naakten kleden, de doden begraven.

In de keuken van het museum neemt ze met minder dan veertien genoegen. Daar stelt ze, op een lange tafel, twaalf (Indonesische) dienbladen tentoon. Op elk dienblad heeft ze achter geëtst glas een afbeelding van een zuster Augustines geplaatst. Hier heeft Clevis zich laten inspireren door het Laatste Avondmaal. Opmerkelijk is het schilderij boven de tafel. Het is een portret uit 1614 van Heva Vliegen tot Muers, een vrouw over wie destijds het verhaal ging dat ze nóóit zou hebben gegeten.

Expositie `Sacred Secrets', tot en met 21 november in Museum Amstelkring, Ons' Lieve Heer op Solder, Oudezijds Voorburgwal 40 te Amsterdam. Openingstijden: maandag tot en met zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur, op zon- en feestdagen van 13.00 tot 17.00 uur. Toegangsprijs volwassenen 7,50 gulden; 65-plussers, houders van een cultureel jongeren paspoort en kinderen 6,00 gulden; voor houders van een museumjaarkaart is de toegang gratis.