`Asielzoekers zijn net Nederlanders'

Dat na een moord alle asielzoekers worden gecriminaliseerd is onjuist. Maar er zitten wel veel criminelen in asielcentra, meent hoogleraar Entzinger. Niet waar, zeggen IND en COA.

Het verzet tegen de komst van asielzoekers duidt niet op een afname van tolerantie tegenover buitenlanders. Dat zegt Han Entzinger, hoogleraar migratie- en integratievraagstukken aan de universiteit Utrecht, in een reactie op het gewelddadige protest in het Friese Kollum. ,,Onderzoeken wijzen uit dat de tolerantie tegenover buitenlanders in Nederland stabiel is.'' Ook het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) heeft niet de indruk dat het verzet tegen asielzoekers de laatste jaren is toegenomen. ,,Er worden op tweehonderd plaatsen asielzoekers opgevangen. In veruit de meeste gevallen gaat dat goed. Er is een groot draagvlak voor de opvang van asielzoekers onder gemeentebesturen en de bevolking'', aldus een woordvoerder.

De commotie over de vestiging van asielzoekers in Kollum heeft alles te maken met de moord op Marianne Vaatstra. Entzinger: ,,Vreemdelingenhaat is van alle tijden. Hoe minder iemand vertrouwd is met een groep mensen, hoe eerder hij zijn toevlucht neemt tot stereotyperingen. Het vervelende is alleen dat zodra wordt vermoed dat een asielzoeker een moord op zijn geweten heeft, alle asielzoekers opeens verdacht zijn. Ik ben niet goed op de hoogte van de verhoudingen tussen Friesland en Groningen, maar ik kan me niet voorstellen dat als de dader uit Groningen afkomstig zou zijn, men zou eisen de grens met Groningen te sluiten omdat alle Groningers slecht zouden zijn.''

Niettemin zegt Entzinger begrip te hebben voor het argument van de actievoerders dat asielzoekers ,,allemaal criminelen'' zijn. ,,Er zitten heel wat criminelen onder de asielzoekers. Verhoudingsgewijs meer dan onder autochtone Nederlanders en migranten. Burgemeesters die ik daarover spreek ervaren de criminaliteit van asielzoekers als een vrij algemeen probleem. Ik heb het dan niet over mensen die in de supermarkt een pak melk stelen, maar om mensen die lid van zijn een internationaal crimineel netwerk, of op de vlucht zijn na het plegen van een misdrijf in eigen land. Deze mensen, vooral afkomstig uit Oost-Europa, misbruiken de asielprocedure.''

Over criminaliteit onder asielzoekers zijn geen officiële gegevens bekend. De Immigratie- en Naturalisatie Dienst (IND) zegt de bewering van Entzinger niet te kunnen bevestigen. ,,Asielzoekers zijn net Nederlanders'', aldus een woordvoerder. De IND heeft niet de indruk dat er relatief meer criminelen in asielzoekerscentra zitten dan elders. In elk geval worden niet relatief veel asylanten in het begin van de procedure ontmaskerd als internationaal geregistreerde criminelen. Ook het COA gelooft niet dat de criminaliteit in asielcentra groter is dan elders in Nederland.

Verzet tegen asielcentra heeft doorgaans meer te maken met zogeheten nimby-gedrag dan met vreemdelingenhaat, meent hoogleraar Entzinger. Mensen voelen de vestiging van een asielcentrum als inbreuk op hun levenssfeer, net zoals wanneer een woonwijk of spoorlijn in de buurt wordt aangelegd. Voor het argument van actievoerders, zoals in het Friese Kollum, dat er alleen plaats is voor echte vluchtelingen, heeft de Utrechtse hoogleraar Entzinger geen begrip. ,,Asielcentra zijn juist bedoeld om te ontdekken of iemand een vluchteling is of moet worden teruggestuurd. Je kunt dus hooguit bezwaar maken tegen de locatie. Dat doen ze dan ook. Er zijn nu eenmaal weinig mensen die het algemeen belang stellen boven hun eigenbelang.''