Selectie Musea

Rembrandt

Geen zeventiende-eeuws kunstenaar koos zo vaak zijn eigen gezicht als onderwerp voor een schilderij. Met als gevolg dat je in de chronologische presentatie in het Mauritshuis de bedeesde jonge schilder Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606-1669) met zijn blosjes en krullenbos ziet verouderen tot een zelfbewuste meesterschilder, om te eindigen als de door werk en leven getekende plompe kop in de laatste zelfportretten.

Die zelfportretten van Rembrandt hadden een aantal functies. Het leverde een goedkoop en makkelijk model. Rembrandt kon zijn eigen gezicht gebruiken voor een populair zeventiende eeuws genre: de tronie zoals `de argeloze jongeling', `de adellijke soldaat', `de oosterling', `de bedelaar'; verkleed en wel. En het zelfportret was een zeer gewild object bij kunstliefhebbers, omdat die zo de hand konden leggen op een proeve van 's mans meesterschap en tegelijkertijd een afbeelding van de meester zelf hadden. Rembrandts schildertrant gold al als een mirakel en dus was een zelfportret een mirakel in het kwadraat.

Rembrandt Zelf t/m 9 jan in het Mauritshuis, Korte Vijverberg 8, Den Haag. Dag 9-18u. do en vr van 9-22u.

Kaarten te koop bij de grotere Post- en GWKkantoren en bij de landelijk Bekende Voorverkoop Adressen.

Telefonisch kaarten bestellen kan via de Ticket Service, tel 0900-3001250. Internet: www.theater.nl

Paul Gacchet

De collectie van dokter Paul Gachet, kunstliefhebber, amateurschilder, impressionistenvriend en de arts die de laatste zeventig dagen van het leven van Van Gogh een oogje op de schilder hield, bevatte ooit honderden kunstwerken: een paar meesterwerken en een heleboel van veel minder allooi. De beste stukken hangen nu in het Van Gogh Museum. Dat zijn schilderijen, schetsen en etsen van Van Gogh, Cézanne, Pissarro, Guillaumin en enkele andere impressionisten en post-impressionisten, die de dokter verkreeg door vriendschap of diensten. Op de expositie hangen tegenover de `echte' Van Goghs ook de kopieën uit dezelfde collectie, geschilderd door Paul Gachet, zijn zoon Paul en Blanche Larousse, een meisje uit het dorp en bij sommige schilderijen is het knap lastig om te zien wat de verschillen zijn tussen Van Goghs aanpak en die van zijn kopie.

Van Cézanne tot Van Gogh, de collectie van Dokter Gachet t/m 5 dec in het Van Gogh Museum, Museumplein, Amsterdam. Dag 10-18u.

Phil Borges

Voor zijn project `Enduring spirit' werkte fotograaf Phil Borges (1942) samen met Amnesty International. Ter ere van het vijftigjarig bestaan van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens verscheen vorig jaar een boek met 80 portretten van mensen uit inheemse, veelal bedreigde culturen. Mensen die leven in stamverband: indianen uit Noord- en Zuid-Amerika, papoea's en Toraja uit Indonesië. Kinderen zijn oververtegenwoordigd. Een selectie uit deze serie is nu te zien in de Kunsthal Rotterdam. Borges maakt mooie portretten, dat blijkt vooral uit de foto's van peuters die verontrustend volwassen naar de fotograaf kijken.

Phil Borges - Enduring spirit t/m 21 nov in de Kunsthal Rotterdam, Westzeedijk 341, Rotterdam. Di t/m za 10-17u, zo 11-17u.

Archeologische muziekinstrumenten

Nagenoeg alle archeologische muziekinstrumenten die in het Drents Museum nu te zien zijn, werden opgegraven; ze vielen in een beerput of slotgracht, gingen mee in een graf of verdwenen met muzikant en al in de golven. Er zijn flierefluiten uit 1050 voor Chr, schaleien, kakkebussen, snorrebotten, luren, litussen, vedels, trompetten en gusli's. Iedereen die met twee assistenten de expositie Opgedolven Klanken bezoekt, mag op het orgel spelen en, zonder hulp, op tientallen andere replica's van oude tot oeroude muziekinstrumenten.

Opgedolven klanken- en acheologische muziekinstrumenten van alle tijden t/m 28 nov in het Drents Museum, Brink 1, Assen. Di t/m zo 11-17u. Demonstraties: elke zo vanaf 13u.

Hans Appenzeller

Sieraden zijn gebruiksvoorwerpen. Ze moeten gewoon om nek of pols gedragen kunnen worden en niet de drager reduceren tot kapstok voor kunst. Althans, dat vindt Hans Appenzeller (1949). Al dertig jaar bedenkt en maakt hij `persoonlijke decoraties' waarbij het gebruik voorop staat. Ter ere van dit jubileum wijdt het Singer Museum in Laren een overzichtstentoonstelling aan zijn werk. Appenzeller heeft altijd graag de eigenschappen van nieuwe materialen verkend. Hij freesde gleuven en boorde gaten in ronde schijven Corian, een op marmer lijkende kunststof die ook gebruikt wordt in keukens, en experimenteerde met soepel geweven kettingen van spidermesh, een gaasachtig materiaal gemaakt uit gunmetal. Zelfs toen de edelsmid begin jaren tachtig besloot toch goud en zilver te gaan gebruiken, wist hij ook hiervoor nieuwe bewerkingsmethoden te bedenken.

Hans Appenzeller 30 jaar in beweging t/m 17 okt in het Singer Museum, Oude Drift 1, Laren. Di t/m za 11-17u, zo 12-17u.

Isaac Israels

Chroniqueur van het `vlietende leven' heet Isaac Israels (1865-1934) expositie in het Kröller-Müller Museum in Otterlo. In theaters en kroegen, op straten en stranden, in fabrieken en danslokalen: ooit stond er vóór en na de eeuwwisseling een heer met een ovaal hoofd, rossig haar en een sikje, gewapend met een schetsboek. Israels lette liever op de doordeweekse dingen die voorbijgaan dan op het lijden dat doet stilstaan. Dit in tegenstelling tot zijn vader Jozef, die tot ver over de landsgrenzen furore maakte met tegenslagen en tragedie. Het overzicht in de Kunsthal is wat schilderijen betreft veelomvattender dan dat in het Kröller-Müller: 110 doeken.

Een fractie van het oeuvre, want Israels liet meer dan vierduizend doeken na. Door die brede selectie uit zijn schilderijen komt ook de reislust van Israels goed tot zijn recht. Hij woonde langere tijd in Londen en Parijs, trok vaak naar Italiaanse stranden, verkende Scandinavië, Noord-Afrika en Nederlands-Indië, maar Parijs met zijn cabarets, circussen en cafés-chantants bleef voor hem hoe dan ook het centrum van de wereld.

Isaac Israels in de Kunsthal, Westzeedijk 341, Rotterdam t/m 9 jan. Di t/m za. 10-17u, zo 11-17u. In Kröller-Müller Museum, Houtkampweg 6, Otterlo t/m 2 jan. Di t/m zo. 10-17u.

En verder

Tsja wat zullen we eten? Foto's van Ben van Meerendonk t/m 27 febr in De Burcht, Henri Polaklaan 9, Amsterdam. Di t/m vr 11-17u; zo 13-17u; Salvator Rosa, tekeningen t/m 31 okt in Het Teylers Museum, Spaarne 16, Haarlem. Di-za 10-17u, zo 12-17u; Het hart van Rusland. Iconen en miniaturen t/m 14 nov in Museum Catharijneconvent, Nieuwegracht 38, Utrecht. Di-vr 10-17, za en zo 11-17u; Willi Baumeister en het universele onbekende in de kunst t/m 31 okt in het Cobramuseum, Sandbergplein 1, Amstelveen. Di-zo 11-17u; Philip Akkerman – Het geheim van de spiegel, schilderijen en tekeningen 1981-1999 t/m 18 okt in het Gemeentemuseum Den Haag, Stadhouderslaan 41, di-zo 11-17u; Moving and Roaring. Joost Swarte ziet de jaren '50 en '60 in foto's uit het Spaarnestad Fotoarchief. T/m 24 okt in De Vleeshal, Grote Markt 16, Haarlem. Ma t/m za 11-17u, zo 12-17u; Willy Sluiter (1873-1949) t/m 17 okt in het Dordrechts Museum, Museumstraat 40. Di t/m zo 11-17u; Kisho Kurokawa, architect Retrospektief t/m 14 nov in het Van Gogh Museum, P. Potterstraat 7, Amsterdam. Dag 10-18u; Piek, pop en poen, geld in het Nederlandse spraakgebruik t/m 31 dec in Historisch Museum Rotterdam, Korte Hoogstraat 31, Het is gebeurd met de gulden! t/m 13 febr in Het Koninklijk Penningkabinet, Rapenburg 28, Leiden; Alledaags Rotterdam t/m 2 jan in het Historisch Museum Rotterdam, Korte Hoogstraat 31.