Renaissance voor IJzeren Rijn

De IJzeren Rijn, de voormalige spoorlijn van Antwerpen naar Duitsland via Nederland, staat aan de vooravond van een opmerkelijke wedergeboorte. Als het aan de Belgen ligt voltrekt zich dat nog liever vandaag dan morgen. De Nederlanders willen zich echter vooralsnog niet haasten.

Minister Netelenbos (Verkeer) liet er na beraad met haar Duitse en Belgische collega's gisteren in de marge van een Europees treffen in Luxemburg echter geen twijfel over bestaan dat de IJzeren Rijn op de een of andere wijze in ere hersteld zal worden. ,,Dat er gereden gaat worden van Duitsland naar België over Nederlands grondgebied is zeker'', aldus de minister.

De grote vraag is alleen welke route goederentreinen uit de Antwerpse haven richting het Duitse Ruhrgebied en vice versa zullen nemen. Netelenbos gaf aan dat de drie betrokken staten hebben afgesproken samen een onderzoek in testellen naar drie hoofdvarianten. Voor eind volgende maand al moet dat zijn afgesloten, waarna de ministers er in december opnieuw over zullen praten.

Voorlopige plannen van het ministerie van Verkeer voorzien in het afronden van alle procedures voor eind 2003. Daarna zouden de treinen kunnen rijden. De Belgen, die zich voor het recht van overpad door Nederland kunnen beroepen op een verdrag uit 1839, zouden graag meer spoed zien.

De eerste variant is het oude tracé, dat van Antwerpen oostelijk naar Weert loopt en vervolgens via Roermond naar het Duitse Mönchengladbach. De Belgen, in het bijzonder havenkringen in Antwerpen, zijn hier sterk voor geporteerd. Dit is de meeste directe verbinding. Bovendien ligt het oude (enkele) spoor er nog en zou deze lijn zonder grote investeringen weer in bedrijf kunnen worden genomen. De oude lijn, die sinds 1879 in bedrijf was, werd begin jaren negentig gesloten.

Er kleven echter enkele bezwaren aan deze route. Zo zouden de goederentreinen dwars door de bebouwde kom van Roermond daveren alvorens het natuurgebied De Meinweg binnen te rijden. In De Meinweg bevindt zich onder meer een van de grootste adderpopulaties van Nederland.

Liever zou de Limburgse regio zien dat de goederentreinen worden omgeleid via een ander tracé dat vlak ten noorden van Roermond aftakt richting Venlo. Van daar zouden de treinen via het Duitse Viersen alsnog het Ruhrgebied binnen kunnen rijden. Venlo zou graag de rol van transportcentrum versterkt zien.

Venlo is de laatste weken ook opgedoken als een belangrijke schakel in het goederenvervoer per spoor tussen Rotterdam en het Ruhrgebied. Nadat het kabinet de noordtak van de Betuweroute had afgeblazen, richtte de aandacht zich op de zuidtak via Venlo. Naast de hoofdroute van de Betuweroute via Emmerich zou een belangrijk deel van het verkeer zich via Venlo kunnen ontwikkelen. Verkeer en Waterstaat onderzoekt deze optie thans.

Een derde mogelijkheid zou zijn om de goederentreinen uit Antwerpen via Eindhoven naar Venlo te laten rijden. Ze zouden eventueel via Neerpelt naar Eindhoven kunnen gaan. Maar ook bekijken de betrokken landen nu of er niet via Turnhout en vervolgens parallel aan de snelweg naar Eindhoven over een nieuw aan te leggen tracé kan worden gereden. Vervolgens zou deze verbinding over bestaand spoor vanuit Eindhoven naar Venlo lopen.