Gutbürgerliche gerechten

Dineren buiten de deur is net een toneelstuk. Alleen moet het decor wel goed zijn. En in Katwijk aan Zee is het decor uitstekend. De avondlucht kleurt purper, de zee schuimt en op tafel branden kaarsen in zilveren kandelaars.

Eten in restaurant De Zwaan is eten op een toplocatie: je zit hier op een balkon aan zee, waar je de golfslag hoort en de zee ruikt. Meer dan een halve eeuw is de zaak hier gevestigd en ze heeft stormen, modern massatoerisme en de zware protestantse omgeving moeiteloos weerstaan.

Op het oog is het een luxe soort strandtent, met al het houtwerk en die uitgelezen plek zo pal op het strand. Maar schijn bedriegt ook hier. Noem het een ouderwetse zaak, of liever een klassieke zaak. Obers gaan er nog in het zwart, hebben nog stijl en bezitten kennis van zaken. Hier lopen geen scholieren die een bijbaantje uitoefenen, hier treft u geen uitzendkrachten die het ook niet kunnen helpen dat ze u moeten bedienen, hier lopen vaklui met hart voor de zaak. En kijkt u niet gek op als ze u bij een tweede bezoek als vaste clientèle herkennen, want de bediening is er honkvast.

Voor wie van stijl en eenvoud houdt, is De Zwaan een traktatie. De kaart is niet uitbundig, maar wel goed voorzien; de keuken niet exotisch, maar wel degelijk: het is de kracht en tegelijk de beperking. Wie culinair trapezewerk verlangt, moet deze zaak mijden. Kreeft, oesters, zalm of tong, het is er allemaal, maar nog op een eerlijke manier klaargemaakt. Wat u hier treft is, zoals de Duitsers zo mooi noemen, de gutbürgerliche Küche.

Wij kiezen als vooraf een halve kreeft à la mayonnaise (ƒ32,50). Met een glas Rimauresq, een Côte de Provence cru classée (ƒ8). Dieprood de wijn, dieprood de kreeft met daarin het vlees zo mooi wit. Wat wil een mens nog meer. In ons geval: een gebonden langoestine-krabsoep (ƒ13,75) als opmaat naar de hoofdschotel: gebakken tongetjes met inktvis, mosselen, garnalen en knoflook (ƒ47,50). Het laatste, een zeepalet waarin veel smaken samenkomen, moet je eigenlijk naturel consumeren.

Zo niet in De Zwaan: gerechten worden hier nog geserveerd met schaaltjes aardappelen, groente en salade; zonodig ook met een sausje. En wie bijvoorbeeld een vissoep verkiest, krijgt er een stevige scheut cognac in. Natuurlijk, ze wordt u niet opgedrongen, maar weet wel dat de vissoep hier met cognac wordt genuttigd. Zo gaat dat in een klassieke zaak. En geen klant die het vervelend vindt.

Met de wijnkaart is niets mis. Wij aarzelen lang of we weer de vertrouwde Sancerre (een '97 van Paul Prieur et Fils à ƒ47,50) zullen laten aanrukken. Maar nee, we verkiezen deze keer de Chablis (Laroche), ook een '97. Elegant geserveerd staat er vlot een halve fles (ƒ32,50) in de koeler op tafel.

Buiten deint de zee, binnen tintelt de wijn in het glas. Eten aan zee kietelt onze fantasie. Om ons heen klinkt een vriendelijk geroezemoes, buiten schieten donkere wolkenpartijen langs de einder. We wanen ons even in de kajuit van een oceaanstomer. ,,Ober, gooit u de trossen maar los.''

Of we nog een nagerecht willen? Deze keer niet: geen flensjes met ijs, geen appeltaart met slagroom en ook geen fruitsalade. We genieten simpel nog wat na bij de laatste Chablis en mijmeren over de haven waar we straks zullen binnenvaren: Lissabon, Casablanca of Port Said.

Eenmaal weer buiten brengt de stoere vuurtoren ons bij de realiteit. Op zee schijnt nog een enkel licht, aan land heerst voornamelijk duisternis. Katwijk maakt zich op voor de zondag. Maar geen nood: ook op de zevende dag is De Zwaan geopend. Zei de gerant ons bij een eerder bezoek niet al wervend: het is vrij parkeren op de Dag des Heeren?