`Gewoon goede boeken' krijgen geen Griffel

Ter gelegenheid van de kinderboekenweek, die vandaag begint, reizen de winnaars van de Gouden en Zilveren Griffels en Penselen de komende tien dagen door Nederland. Ze zullen daarbij vooral voorlezen en vertellen over hun boeken. Afgelopen weekend ontvingen zij in de Kleine Komedie in Amsterdam hun prijzen, voor de mooiste kinderboeken van het afgelopen jaar. Annemarie van Haeringen nam uit handen van Penseeljuryvoorzitster Truusje Vrooland-Löb het Gouden Penseel in ontvangst voor het prentenboek Malmok, dat zij maakte samen met schrijver Sjoerd Kuyper.

Van Haeringen en Kuyper kregen het idee voor Malmok tijdens een reis naar de Nederlandse Antillen. Elk jaar trekt een groep Nederlandse kinderboekenschrijvers en een enkele tekenaar die kant op, om er voor te lezen op scholen. ,,Er kwam wel erg veel ijs, sneeuw en Holland voor in onze boeken, vonden wij'', aldus Van Haeringen. ,,Ik zat in de haven pelikanen te tekenen toen we op het idee kwamen een boek te maken over de wereld daar. De kinderen reageerden wild enthousiast op onze probeersels. `Malmok! Malmok!,' scandeerden ze.''

Pelikaan Malmok woont op een rots in de zee, met andere pelikanen en een enkele kaketoe. Tijdens een storm redt Malmok iets uit het water, maar hij kan niet zeggen wat. Het woont in zijn ruime pelikanensnavel. Van Haeringens tekeningen in Malmok zijn vooral beweegelijk, alsof er echt vleugels klapperen en golven aan komen bulderen. De jury roemde haar `sobere, maar effectvolle kleurgebruik' en haar `rijke techniek'. `Van Haeringen tekent zoals zij ademt, volkomen natuurlijk.'

De Gouden Griffel ging, net als alle Zilveren Griffels, naar een boek van uitgeverij Querido. De jury, voorgezeten door Marjoleine de Vos, reikte niet al haar prijzen uit. Niet omdat er 1998 geen goede boeken waren verschenen, maar omdat er enkele `uitstekende' boeken tussen zaten. `Zo bijzonder van taal, van idee, van uitwerking en toon, dat de `gewoon' goede boeken eigenlijk niet in dezelfde categorie konden vallen,' aldus het juryrapport. Uitgever Jacques Dohmen van Querido is trots op zijn fonds, maar zei desgevraagd ,,wel te vrezen dat kinderboeken met een andere sfeer, een andere toon zo buiten de boot gaan vallen.'' De opvallendste afwezige tussen de bekroonden was Joanne Rowling, de Schotse auteur van de wereldwijde bestsellers over tovenaarsleerling Harry Potter.

De verrassende winnares van de Gouden Griffel is dit jaar Annie Makkink, een debutante. Haar boek Helden op sokken, prachtig geïllustreerd door Marit Törnqvist, is een geestig en sprookjesachtig verhaal over een meisje en haar tien broers, een kat en een hoop spek en bonen. Makkink, afkomstig uit het onderwijs, maakt educatief materiaal voor jonge kinderen die net hebben leren lezen. Ze schreef Helden op sokken naar eigen zeggen vanuit haar respect voor deze lezers, `met name ook voor de anderstalige kinderen onder hen.' ,,Nu wilde ik eens een spannend verhaal vertellen, de kinderen een kans bieden groots en meeslepend te lezen'', zei ze in haar dankwoord. Makkink brak een lans voor veelvuldig `voorlezen en vertellen' op school: ,,Zodat kinderen kunnen uitstijgen boven de dagelijkse praktijk van Cito-toetsjes, rekenen en taal.''

Informatie over de activiteiten tijdens de kinderboekenweek is te vinden op het Internet: www.kinderboekenweek.nl