Rozenverkopersfoto's

Ze waren nogal achterdochtig toen Erik Kessels hen benaderde. Hij kon wel van de belastingen zijn. Er waren er dan ook die – vooruit dan maar – wel bereid waren even te poseren, maar niet met de bewijzen van hun ongecontroleerde handel in handen. Eerst legden ze de Polaroid-camera en de bos in cellofaan gehulde rozen opzij, alvorens ze even stil stonden. Sommigen bleven volharden in een gelaatsuitdrukking die het allemaal maar half vertrouwde, maar anderen wisten uiteindelijk toch nog een glimlach op hun gezicht te toveren.

Na een jaar had Kessels negentien foto's. Hij noemde zijn serie The Instant Men, maakte er een gelijknamig boekje van en exposeert er dezer dagen mee in Artbook in Amsterdam.

De geportretteerden zijn naamloos gebleven, op één na. Hij liep jarenlang met een kanjer van een Polaroid door de Amsterdamse binnenstad en droeg een petje waarop de naam Alex stond. Om nog meer de aandacht te trekken, was op het petje een aan- en uitfloepend rood lichtje bevestigd. Hij had geen rozen bij zich; zijn camera vormde zijn enige broodwinning. Zijn portret is het oudste van de serie. Kessels weet niet eens of Alex nog bestaat. Hij is de laatste jaren inderdaad niet meer in het centrum van de hoofdstad gesignaleerd.

Alex' plaats is daar nu ingenomen door een legertje opvolgers van wie er blijkens de foto's niet één uitgesproken blank is. Hun beste tijd is de zomer. Dan zitten de terrassen vol eters en drinkers, die wellicht bereid zijn één los verpakte roos te kopen voor een dame in hun gezelschap of anders dit mooie moment willen laten vereeuwigen op een instant-foto. 's Winters ligt hun werkterrein binnen, maar dat schept beperkingen.

Er zijn café- en restauranthouders die hen weren. Ze willen niet dat hun cliëntèle lastig wordt gevallen door verkopers in ietwat smoezelige jekkies. Ook zijn er klanten die de aanwezigheid van een fotocamera niet op prijs stellen, omdat de identiteit van hun gezelschap een goed bewaard geheim dient te blijven.

Erik Kessels, die als mede-oprichter van het reclamebureau KesselsKramer onder meer campagnes maakt voor Ben, het Hans Brinkers Budget Hotel en het dagblad Het Parool, ziet de instant-fotografen als mannen die bij uitstek in staat zijn tot het vastleggen van een onbewaakt ogenblik. Bovendien zijn zij, naar hij meent, de enige fotografen ter wereld die geen belangstelling hebben voor hun eigen foto`s. Ze overhandigen het resultaat van hun arbeid onmiddellijk aan de koper.

Maar dat laatste is niet helemaal waar. Op zijn minst stellen ze, zodra de foto ontwikkeld is, toch even vast of de koper er inderdaad op staat. Dat doen ze weliswaar sneller dan de professionele fotografen met wie Kessels tijdens zijn dagelijkse werkzaamheden van doen heeft, maar ze doen het wel.

The Instant Men, in Artbook, Van Baerlestraat 126, Amsterdam. Tot en met 16 okt.