Babyboomers

Er was in de blauwe lucht een grote zwarte driehoek uitgesneden waardoor je recht in het heelal kon kijken. Had die driehoek niet juist heel licht moeten zijn, als een raam waar de zon door schijnt? Daar dacht ik niet aan. Het was me onmiddellijk duidelijk dat een wereldoorlog was uitgebroken en dat de explosies een driehoek uit de atmosfeer hadden weggeslagen. Spoedig zouden de explosies ook hier zijn.

Hoe lang duurt een droom? Meestal heb je geen idee. Er gebeurt van alles en als je het op zou schrijven zou je veel blaadjes nodig hebben, maar bij het wakker worden lijkt het of de droom in werking is gezet door een geluid uit de wakende wereld dat er hoogstens een paar seconden kan zijn geweest. Nu was er geen twijfel. De droom bestond uit één beeld, die zwarte driehoek in de blauwe lucht. Het was angstaanjagend geweest, maar het was ook een majestueus en uniek natuurverschijnsel. Je kan een zekere trots ontlenen aan het gevoel de laatste mens te zijn.

Het zou handig zijn als er om de twintig jaar massaal gebaard werd en niet zoals nu in een rommelig continubedrijf. Economisch gezien is het achterlijk en inefficiënt dat er kinderen van allerlei verschillende leeftijden moeten worden opgevoed.

Na de Dag van de Geboorte zou de oude lichting nog twintig jaar meegaan en dan op het veertigste jaar, allen tegelijk, verdwijnen in de grenshospitia. Dan zou je tenminste op een overzichtelijke manier over generaties kunnen spreken en eerlijk kunnen beoordelen wat een generatie er in twintig jaar arbeidzaam leven van terecht had gebracht. Dan nog zou een individu niet graag aansprakelijk gesteld worden voor de prestaties van zijn generatie.

Maar nu is het helemaal een rommeltje. De VPRO-gids van deze week is gewijd aan de botsing der generaties. We lezen over de stille generatie, de verloren generatie, de protestgeneratie, de gereïdeologiseerde generatie, de pré-babyboomers, babyboomers en post-babyboomers. De oorlogskneusjes, waar ik bij hoor, zijn dan nog overgeslagen. Maar ook zo is het al stampvol. Geen wonder dat er ruzie komt.

Is dat droombeeld van de zwarte driehoek ook een generatieverschijnsel? Je hoort er tegenwoordig maar weinig over, maar het valt niet te ontkennen dat het er bij ons vanaf de vroege kindertijd is ingestampt dat de dood waarschijnlijk geen individueel lot zal zijn, maar het massagraf van de Derde Wereldoorlog. Het is lang niet zo'n verschrikkelijke gedachte als het nu misschien lijkt. Het geeft een zekere zorgeloosheid, een geamuseerd gevoel van superioriteit ten opzichte van de spaarzegeltjesspaarders.

En bewondering voor de generatie van politici die de klap zo lang heeft weten uit te stellen. Het lijken vaak monsters, maar toch, zie om u heen, de vriendelijkste medemens, als hij of zij de macht zou hebben om de mensenwereld aan een eind te helpen, zou u er vertrouwen in hebben dat die medemens de handen vijftig jaar lang thuis zou kunnen houden? De Amerikaanse en Russische leiders deden het wel. Hun zelfbeheersing was bijna bovenmenselijk.

Maar nu. President Clinton is geboren in 1946. Een babyboomer, leer ik uit de VPRO-gids. Het zou echt iets voor een babyboomer zijn om uit verwende ijdelheid de wereld met zich mee te slepen als de eigen krachten afnemen. Van de babyboomers komt alle kwaad.

Het wordt ons van vele kanten duidelijk gemaakt. Het VPRO-offensief werd deze week gevoerd op de televisie, op de radio, op het internet en in de gids. In de gids werd voldaan geconstateerd dat ook babyboomers ooit dood gaan en dat voor die tijd niemand hun luiers zal willen wassen. In Vrij Nederland had columniste Natasha Gerson het over de `vuile klotebabyboomers' die ze een ernstig ongeluk toewenste bij het wildwaterkajakken in de Pyreneeën, blijkbaar de favoriete tijdsbesteding van deze vuile klotegeneratie. En in alle boekhandels liggen stapels van het veelgeprezen boek Elementaire deeltjes van Michel Houellebecq, waarin de pijlen dezelfde kant op worden afgevuurd. Houd moed, babyboomer, volgende week heeft een andere generatie het weer gedaan.

In de gids werd gediscussieerd door Mies Bouhuys (72), Pim Fortuyn (51) en Lennart Booij (28). Hoewel van verschillende generaties leken zij mij veel gemeen te hebben, al was het maar het idee dat het goedbestede tijd is om voor de VPRO-gids te praten over het generatieconflict.

Voor de vorm kibbelden ze flink en slechts een keer waren ze het eens. Het was toen Lennart Booij uitlegde hoe hij de verouderde structuren zou hebben doorbroken als hij gekozen was tot voorzitter van de PvdA.

,,Hoe dan? Lang verhaal. Door letterlijk de organisatie open te breken. Een van onze voorstellen was om de pui van het PvdA-pand aan de Herengracht eruit te raggen en te zeggen: dit wordt een inloopcafé, waar elke avond een discussie plaatsvindt.''

Een schot in de roos van de gemankeerde voorzitter. Dat deden wij vroeger ook! juichte Fortuyn. Maar niet erg lang! vond de strijdvaardige Bouhuys.

Wie zich afvraagt wat de gemiddelde partijcontribuant er van zal vinden als de gevel van het dure partijkantoor wordt weggeragd, geeft alleen daardoor al blijk dat hij van een verloren generatie is.

Al tien jaar geleden werd er over de mensen die nu babyboomers worden genoemd, gemopperd dat ze zo lang aan hun stoelen kleefden. Wat hadden ze moeten doen? Ontslag nemen met een gouden handdruk? In de euthanasie? Kon nog niet. Echt iets voor de babyboomers natuurlijk, om euthanasie pas te legaliseren tegen de tijd dat hun ouders lastig werden.

Bij al dat geklets over generaties zou je je bijna een uitgestorven diersoort wanen. Maar nee. Morgen begint de Kinderboekenweek en over de generaties van pré en post en protest heen spreekt Kasper van Royen mij toe, die twaalf jaar was toen hij het gedicht Uitgestorven schreef:

Het oude vrouwtje uit de andere tijd

vertelt moppen die niemand meer

begrijpt.

Omdat ze al heel lang zijn verlopen.

En de klok slaat nooit meer...