Actieplan IATA tegen files in de lucht

Er moet snel actie worden ondernomen om een einde te maken aan de snel oplopende vertragingen in het luchtverkeer. De overkoepelende organisatie van luchtvaartmaatschappijen IATA heeft daarvoor gisteren in Genève een `vijf stappenplan' aangekondigd.

Het plan roept met name Brussel op nationale regeringen er te van overtuigen dat overdracht van nationale bevoegdheden aan een internationale organisatie van luchtverkeersleiders en een betere capaciteitsplanning van het luchtruim twee essentiële voorwaarden zijn om te voorkomen dat het Europes luchtnet de komende jaren volledig dichtslibt. De IATA voorspelt dat het al te laat is om naderend onheil te voorkomen in de zomer van het jaar 2000. Ook het afgelopen jaar zijn de vertragingen – vooral in de vakantieperiodes – opgelopen tot voor passagiers en luchtvaartmaatschappijen onaanvaardbare proporties. Daar kwam nog eens bovenop de Kosovo-crisis, waardooor in bepaalde regio's deze zomer helemaal niet gevlogen mocht worden. Van de 430 bij de IATA aangesloten luchtvaartmaatschappijen zijn 270 maatschappijen actief in het luchtruim boven Europa. In totaal hebben de vertragingen boven Europa de betrokken maatschappijen dit jaar al 5,4 miljard dollar gekost. Bovendien is nog eens 4,2 miljard dollar betaald aan Eurocontrol, dat toestemming moet verlenen voor alle vluchten boven Europa in de burgerluchtvaart.

Het Europese luchtruim is onderverdeeld in 420 sectoren en wordt begeleid door ruim veertig verkeersleidingssystemen. Maar de de onwil van regeringen om verder te kijken dan het eigen land staat een goede gezamenlijke aanpak in de weg. Bovendien is een mentaliteitsverandering nodig om de steeds verder oplopende vertragingen (de eerste helft van dit jaar 65 procent meer dan in dezelfde periode van 1998) een halt toe te roepen. Vooral Frankrijk en Zwitserland zijn notoire dwarsliggers. Beide landen veroorzaken 40 procent van alle vertragingen. Enerzijds omdat zij hun luchtverkeersleiding-systemen niet willen overdragen aan een groter controlerend Europees orgaan, maar ook vanwege hun militaire activiteiten. In grote delen boven Frankrijk en Zwitserland mag zelfs in vredestijd geen enkel verkeersvliegtuig komen omdat die ruimte is gereserveerd voor militair verkeer. De IATA heeft nu haar hoop gevestigd op Brussel waar deze week de Transportraad van Europese ministers van Verkeer bijeen komt. Vooral de vijftien EU-lidstaten moeten volgens Jeanniot het goede voorbeeld geven en hun bevoegdheden overdragen aan Eurocontrol en de Europese Commissie.