Persstemmen

Oostenrijk

KURIER

Jörg Haider mag dan de winnaar zijn, maar de verwachte totale doorbraak is uitgebleven. Wel is sinds afgelopen zondag een systeem gevestigd van drie min of meer even sterke middenpartijen. De mogelijke coalities zijn nu SPÖ-ÖVP, SPÖ-FPÖ of FPÖ-ÖVP. [...] Na deze zware nederlaag ontbeert Klima ieder gezag en gewicht om een nieuw kabinet te formeren.

[...] Jörg Haider is de grote winnaar van de verkiezingen. De tweede plaats met minimale voorsprong is een doorbraak, maar niet een die automatisch de basis vormt voor regeringsverantwoordelijkheid. Haider heeft een schitterende verkiezingscampagne en een voorbeeldige slijtageslag gevoerd, en heeft daartoe alles gedaan wat maar in zijn bereik lag. Maar behalve in Karinthië betekent dit resultaat geen echte ommekeer voor Haider. [...] De deuren van het kanselierschap blijven dan ook voor hem gesloten en het is zelfs onwaarschijnlijk dat hij zitting zal nemen in het kabinet.

DIE PRESSE

De SPÖ is in de finale van de verkiezingsstrijd volledig ontspoord. Men kan het ook scherper formuleren: de afgelopen twee weken werd het hoofdargument van de partij – men moest op Klima stemmen – het krachtigste argument tègen de SPÖ. De uitslag van de Europese verkiezingen van enkele maanden geleden heeft de partij waarschijnlijk tot de dwaalleer gebracht dat het voldoende zou zijn met het thema Klima de verkiezingsstrijd in te gaan.

[...] Een partij kan na dertig jaar aan de macht te zijn geweest niet zonder verlies aan geloofwaardigheid op de kiezers inpraten. Ze moet nu alles anders gaan doen en beginnen met een reeks hervormingen. Want de vraag waarom dat juist nu moet gebeuren, dringt zich ook op aan de minder in politiek geïnteresseerden. Waarom is deze partij niet allang begonnen met alles wat zij nu belooft? Men kan de kiezers niet voortdurend zand in de ogen blijven strooien.

Verliezers moeten deemoedig worden. De SPÖ heeft zich dat vele jaren lang willen besparen. Zij is per slot van rekening in 1986 met meer dan 43 procent van de stemmen aan de coalitie met de ÖVP begonnen – en heeft uit de voortdurende verliezen niets geleerd.

SÜDDEUTSCHE ZEITUNG

Bij de verkiezingen heeft de FPÖ van Jörg Haider de ÖVP naar de derde plaats gedrongen. De overwinning is groot en functionarissen van de FPÖ maakten gisteravond reeds aanspraak op een plaats in de regering. Maar om die regeringsdeelname af te dwingen is de overwinning niet groot genoeg. De zo fel bezworen ommekeer zit er voorlopig dan ook niet in. Bij een zo krappe uitslag liggen triomf en ontnuchtering dicht bij elkaar.

De SPÖ heeft de aderlating moeten dulden, die de aderen van de FPÖ heeft gevuld. Een arrogante, meer op vorm dan op inhoud gerichte presentatie, zonder programmatische blik op de toekomst, heeft zich gewroken. De sociaal-democratie is in de maalstroom van de postmoderne mode van de Neue Mitte beland. Zij is, hoewel ze opnieuw op de eerste plaats staat, de eigenlijke verliezer.

[...] Het misnoegen over de eeuwigdurende Grote Coalitie heeft zijn werking gedaan. En de kwade lust over de chauvinistische krachtpatserij van Haider laat een diepere xenofobische droesem zien, dan in Europa gebruikelijk is.