Heineken: nieuwe drankwet gemiste kans

De nieuwe Drank- en horecawet die de Tweede Kamer morgen behandelt, is helaas `symbool- wetgeving' vol `schijnoplos- singen'. Dat zegt

E. Korthals Altes, directeur Heineken Nederland.

Ze liepen op het ministerie tegen een muur op. Heineken, de grootste bierbrouwer van Nederland, en andere bedrijven uit de drank- en horecasector, slaagden er maandenlang niet in om met de verantwoordelijke ambtenaren in gesprek te komen over de nieuwe Drank- en horecawet. ,,We konden er niet doorheen komen'', vertelt Erik Korthals Altes, algemeen directeur van Heineken Nederland. ,,We raakten zo gefrustreerd dat we – echt een unicum – Hans Wiegel, Hans Gruijters en Jan Kamminga gevraagd hebben met de minister te gaan praten.''

In april mocht het driemanschap, twee prominente VVD'ers en een prominente D66'er, als bestuurders van het Centraal Brouwerij Kantoor, de Stichting Verantwoord Alcoholgebruik en het Productschap voor Gedistilleerd bij minister Borst van Volksgezondheid langs om hun 22 `verbetervoorstellen' toe te lichten. Pas daarna is het contact tussen het ministerie en de sector hersteld. Inmiddels is ook Korthals Altes met bestuursvoorzitter Karel Vuursteen in Den Haag op de thee geweest.

Toch noemt Heineken het huidige wetsvoorstel nog steeds een `gemiste kans'. Centraal staat bij de overheid volgens hem het bestrijden van gebruik van alcohol, maar niet van het werkelijke probleem, namelijk misbruik. ,,En het verbaast me dat de minister en ook de Tweede Kamer, het wetsvoorstel niet aan dat criterium toetsen: wat is het probleem en hoe helpen de voorgestelde maatregelen daartegen? Het voorstel dat er nu ligt bevat alleen schijnoplossingen. Het is symboolwetgeving, waarbij het er alleen maar om gaat of de voorgestelde maatregelen politieke steun krijgen.''

Met een aantal van de voorstellen heeft Heineken overigens geen probleem. Geen alcohol meer te koop bij pompstations of minder `happy hours' van café's in de buurt van scholen, Korthals Altes begrijpt de redenering.

Maar Borst stelt ook twee `algemene maatregelen van bestuur' voor die haar zonder tussenkomst van de Kamer de mogelijkheid geeft om dingen te verbieden, bijvoorbeeld geen alcohol meer in kantines van bedrijven en sportclubs of een verbod op reclame en sportsponsoring door drankenproducenten.

De dreigende drooglegging van de kantines en bedrijfsrestaurants, waardoor uiteindelijk het publieke debat over het wetsvoorstel losbarstte, lijkt geen steun te krijgen van de Kamer. Het verbod op reclame en sponsoring blijft waarschijnlijk wel als een donderwolk boven de sector hangen. Als het aantal klachten over alcoholreclame niet binnen een jaar afneemt, neemt Borst alsnog maatregelen.

,,Wat is het probleem?'', vraagt Korthals Altes. ,,Overmatig gebruik, ongewenst gedrag in combinatie met alcohol en alcoholgebruik op zeer jeugdige leeftijd, zonder de zelfbeheersing die komt met de jaren.'' Dat moet bestreden worden, zegt hij. ,,Maar verboden en betuttelende maatregelen helpen niet.''

Hij bestrijdt dat reclame leidt tot meer gebruik. ,,De consumptie van bier en gedistilleerd neemt af, die van wijn stijgt. Daardoor drinkt de gemiddelde Nederlander al tijden, omgerekend naar pure alcohol, ongeveer 8 liter per persoon per jaar.'' Voor wijn, waarvan de consumptie in tien jaar met 25 procent is gestegen, wordt nauwelijks reclame gemaakt. Voor bierreclame wordt steeds meer uitgegeven, vooral omdat het steeds moeilijker wordt de consument te bereiken. ,,Met reclame beïnvloed je niet het gebruik, maar de merkkeuze.''

In zijn reclame houdt de branche zich volgens Korthals Altes ,,voorbeeldig'' aan de eigen code. Geen combinatie van alcohol met verkeer, geen combinatie met jeugd of actieve sportbeoefening, geen gratis alcohol weggeven. De forse toename van het aantal klachten in het laatste jaar is volgens Korthals Altes dan ook vrijwel geheel te wijten aan een eigen stichting van minister Borst. De door het ministerie gesubsidieerde Stichting Alcoholpreventie was verantwoordelijk voor 35 van de 36 klachten. En het gaat daarbij vooral om slijters die een gratis proeverij organiseren (`gratis' is verboden). ,,Dat heeft niets met de merkreclame te maken.''

Heineken wil het probleem bestrijden met voorlichting. Bijvoorbeeld de campagne `drank kopen kent zijn leeftijd' van de sector. ,,We willen samen met het ministerie, met inzet van ons geld en onze creativiteit, onderzoek doen en voorlichting geven. Verboden hebben geen zin. Landen die denken daarmee het probleem op te lossen, houden zichzelf voor de gek. Kijk naar Zweden of naar Engeland. Thuis waakt big brother, de overheid. Maar wat gebeurt er als jongeren uit die landen hier komen drinken? Dan kennen ze geen grenzen.''

In ons gesprek, zegt Korthals Altes, zei minister Borst dat het haar om misbruik ging, niet om gebruik. ,,Helaas zien we daar niets van terug in de wetsvoorstellen. Een gemiste kans.''