Exporteur Japanse trots

Mede-oprichter Akio Morita van het Japanse elektronicabedrijf Sony is gistermorgen op 78-jarige leeftijd overleden in een ziekenhuis te Tokio.

Morita had een levensloop die symbolisch is voor de de opmars van de Japanse economie. Hij kwam uit een familie van sake-brouwers, maar weigerde het bedrijf van zijn vader over te nemen. In plaats daarvan richtte hij, na een studie natuurkunde, in 1946 samen met de uitvinder Masaru Ibuka het bedrijf Tokyo Tsushin Denki op. De onderneming werd twaalf jaar later omgedoopt tot Sony, naar het latijse sonus (geluid). In zijn boek Made in Japan schreef Morita: ,,We wilden een naam die overal in de wereld herkend zou worden en die in elke taal ter wereld op dezelfde manier zou worden uitgesproken.''

Sony zou de drijvende kracht worden achter een reeks van nieuwe elektronicaproducten voor in huis. Het introduceerde stereoapparatuur in Japan, bedacht een nieuwe methode voor de projectie van kleurenbeelden op een televisie (Triniton) en verloor met zijn Betamax de strijd tegen Matsushita om een mondiale standaard voor videorecorders.

Morita controleerde de financiële gang van zaken bij Sony en nam het besluit om ook in het buitenland radio's en televisies te gaan verkopen. Hij werd in 1971 president en vijf jaar later voorzitter van de raad van bestuur.

Beroemd werd Morita met zijn geesteskind de Walkman. Hij moest binnen Sony veel weerstand overwinnen voordat het in 1979 uitgevonden apparaatje begon aan een zegetocht. Morita was een energieke charmeur die makkelijk herkenbaar was aan een stevige bos grijs haar. Hij speelde een belangrijke bemiddelende rol in de soms gespannen Amerikaans-Japanse handelsbetrekkingen.

Morita was trots en zette zijn landgenoten ertoe aan zich te ontdoen van hun minderwaardigheidscomplex jegens de Verenigde Staten. Hij hechtte eraan dat de Japanse vlag wapperde vanuit Sony's showroom op Fifth Avenue in New York.

Hij was medeauteur van het boek The Japan that Can Say No, met de nationalistische politicus Shintaro Ishihara. In het boek roept Ishihara Japan ertoe op niet langer domweg de Verenigde Staten te volgen in zijn buitenlandse politiek, terwijl Morita Amerikaanse managers de les leest wegens hun overdreven aandacht voor winst op de korte termijn. Hij nam later afstand van het werk.

Morita is nooit volledig hersteld van de gevolgen van een beroerte in 1993 en overleed aan een longontsteking, aldus een woordvoerder van Sony.