Blanke militairen in Zuid-Afrika `moeten bloeden'

Leden van het Panafrikaanse Congres (PAC), een radicale politieke partij in Zuid-Afrika, hebben het afgelopen weekeinde zwarte militairen opgeroepen hun blanke collega's te vermoorden, in navolging van luitenant Sibusiso Madubela, die twee weken geleden in Bloemfontein acht blanke collega's doodschoot, waarna hij zelf ook door geweervuur om het leven kwam. Madubela werd zaterdag in de provincie Oost-Kaap begraven, een plechtigheid die het PAC aangreep voor een haatcampagne tegen blanken.

,,Bevrijdt dit land zoals Madubela deed, we gaan de Boeren raken'', zei Lethlata Mphahleli, een voormalig leider van de militaire vleugel (APLA) van het PAC aan het graf van de `gevallen kameraad'. ,,Er zullen nog heel wat blanken bloeden uit hun ogen, hun neus en hun oren', voegde hij er dreigend aan toe.

De uitvaart liep daarna uit op een chaos. De regering van president Thabo Mbeki had besloten Madubela geen begrafenis met militaire eer toe te staan en had saluutschoten verboden. Toen ex-APLA-leden dit toch probeerden greep de oproerpolitie in; agenten vuurden traangasgranaten af en schoten met scherp in de lucht. Drie mensen raakt gewond.

Sibusiso Madubela was een APLA-strijder die zich na de politieke overgang van 1994 aanmeldde voor het nieuwe Zuid-Afrikaanse leger: een samenvoeging van de oude overwegend blanke strijdmacht met de guerrillastrijders van PAC en ANC. Hoewel de integratie officieel als een succes is betiteld, bestaat er op lager niveau nog vrij veel ontevredenheid. Maar zowel de huidige, voornamelijk zwarte legerleiding als de regering hebben de schietpartij in Bloemfontein afgedaan als een geïsoleerd geval. Madubela zou persoonlijke problemen hebben verpakt in een tegenstelling tussen blank en zwart op de landmachtbasis.

Maar het PAC heeft een andere lezing en meent dat raciale tegenstellingen wel degelijk aan de actie ten grondslag lagen. Blanke militairen hebben het in het leger nog altijd voor het zeggen, aldus het PAC. Hoewel de leiding van de partij officieel de oproep om blanken te vermoorden heeft veroordeeld, heeft voorzitter Stanley Mogoba gevraagd om een diepgaand onderhoud met president Thabo Mbeki, over de ,,ernstige situatie in het leger''.