Lijkrede van De Tijd voor T.S. Eliot

De Britse auteur T.S. Eliot (1888-1965) is een begenadigd dichter, onder andere van Four Quartets. Aan dramatisch talent schort het hem echter volop. Hij kan niet in de schaduw staan van Wilde, Shaw en Somerset Maugham, schrijvers van wie er tal van reminiscenties in zijn werk zijn aan te wijzen. Het Vlaamse gezelschap De Tijd heeft met een naargeestige uitvoering van Eliots The Cocktail Party (1949) de auteur allesbehalve een eerbetoon gegeven; de voorstelling leek op een lijkrede.

Eliots drama in blanke verzen, scherp en klinkend vertaald door Patricia de Martelaere, brengen de acteurs zonder enige charme of humor. Geen moment is het spel inventief of verrassend. In een plichtmatig decor van terras en een half verdord grasveld rijgen zij de scènes aan elkaar. Een `komedie' heet Cocktail Party te zijn. Het verhaal is zelfs te dun om die naam te dragen: vlak voor het tuinfeest wil een vrouw vertrekken bij haar man. Hij wil de breuk verborgen houden voor zijn societygasten. Geleidelijk blijkt dat allen medeplichtig zijn aan de sleur van het huwelijksleven.

Lucas Vandervost als Chamberlayne en Betty Schuurman als zijn lady vertolken de hoofdrollen. Vandervost acteert uitsluitend opperste verbazing. Woede, cynisme ontbreken. Gelukkig is daar Betty Schuurman die als enige leven brengt in dit dodenkabinet. Zij weet wat een toneelspeler moet doen: zich ontwikkelen en de tekst en spel tot een verleidelijke eenheid maken.

Regisseur Peter van Kraaij heeft de andere spelers, Nettie Blanken, Tamar van Dop en zelfs Han Kerckhoffs, een magerte van speelstijl gegeven die contrasteert met de zwaarwichtigheid van hun tekst. Aan dialogen met een morele en christelijk-filosofische strekking geen gebrek, je zou bijna zeggen: Eliot deed het niet voor minder. Maar niets leeft, elke gedachte valt zwaar op de grond.

Voorstelling: Cocktail Party (The Cocktail Party) van T.S. Eliot door De Tijd. Regie: Peter Van Kraaij. Spelers: Lucas Vandervost, Betty Schuurman e.a. Gezien 28/9 Theater De Brakke Grond, Amsterdam. Tournee t/m 23/10. Inl.: (020) 427 54 57.