Kernongeval Japan door blunder van werknemers

Het nucleaire ongeluk in de uraniumfabriek in het Japanse dorp Tokai is te wijten aan blunders van werknemers. Zij goten een veel te grote hoeveelheid hoogverrijkt uranium met een gewone emmer in een bezinktank. Vervolgens verzuimde het bedrijf JCO, eigenaar van de fabriek in Tokai, aan de brandweer te melden dat straling was vrijgekomen. Daardoor raakten brandweerlieden besmet.

Woordvoerder Makoto Morita van JCO heeft gisteren verklaard dat ,,zowel wettelijke als bedrijfsvoorschriften zijn overtreden''. Gezien deze ontwikkeling heeft de Japanse politie gisteren besloten functionarissen van JCO te ondervragen. Het ongeluk kan uitlopen op een strafzaak tegen het bedrijf.

In de fabriek wordt uranium verwerkt tot splijtstof voor kerncentrales, maar bij dit proces deed zich donderdag een spontane kernreactie voor. Zeker 49 mensen zijn aan straling blootgesteld; twee van hen verkeren in kritieke toestand.

Naar nu blijkt hebben drie werknemers een veel te grote hoeveelheid vloeibaar, hoogverrijkt uranium met een emmer in een bezinktank gestort. Ten eerste hadden ze nimmer een emmer mogen gebruiken, die daar stond voor ,,schoonmaakwerkzaamheden'', aldus JCO. De werknemers sloegen met het gebruik van de emmer ook een stap over in het verwerkingsproces van het uranium.

Ten tweede was de hoeveelheid uranium veel te groot. Een commentator heeft er op gewezen dat de hoeveelheid die de werknemers in de tank goten, 16 kilo, alleen correct was in het geval van laagverrijkt uranium. Ze hadden echter hoogverrijkt uranium onder handen, waarvan maximaal 2,4 kilo tegelijkertijd mag worden verwerkt.

Toen ze de 16 kilo hoogverrijkt uranium vanuit de emmer in de tank goten – ,,Ze dachten waarschijnlijk: laten we het maar snel in één keer doen'', zei JCO-zegsman Morita gisteren – ontstond spontaan een kernreactie. De krant Sankei meldde dat de betrokken werknemers niet gekwalificeerd waren voor hun werk.

Direct na het ongeluk heeft het bedrijf de brandweer opgeroepen met de mededeling dat personeel onwel was geworden. Dat straling was vrijgekomen bleef onvermeld, zodat de brandweer zonder beschermende kleding arriveerde. Daardoor zijn er nu ook brandweerlieden onder de slachtoffers.

Burgemeester Murakami van Tokai heeft eveneens geklaagd over de late en gebrekkige informatie. Aanvankelijk kreeg hij niets te horen. Pas toen hij hoorde dat de fabriek was ontruimd, besloot hij de omgeving te evacueren.

De gebeurtenissen roepen vragen op over de structuur en werkwijze van Japans nucleaire industrie en over de rol van de overheid als controleur. Wat ontbreekt is openheid en een systeem van `checks and balances', aldus een commentator op de Japanse televisie gisteravond.