HBG wil in Boston visitekaartje afgeven

Bouwer HBG is in Boston bezig met een prestige-klus. Drie tunneldelen moeten door de grond `geduwd' worden naar hun plaats van bestemming. HBG hoopt zo een visitekaartje af te geven op een miljardenmarkt aan infraprojecten.

HBG-bestuursvoorzitter Jan Veraart glimt van trots als hij rondloopt over de bouwplaats in het hart van Boston. Op deze plek, temidden van snelwegen, metrobuizen, bekabeling en spoorlijnen, moet HBG Constructors, de Amerikaanse dochter van HBG, een stuk tunnel de grond in zien te krijgen. Jarenlang is het werk voorbereid, de komende weken moet blijken of er geen fouten zijn geslopen in alle berekeningen en werkzaamheden. ,,Mooi hè? Dit is het echte werk'', zegt ingenieur Veraart vanuit de grond van zijn hart.

Voor HBG is de klus in Boston een prestigeproject. Niet vanwege de tunnel zelf,maar door de manier waarop de `betonnen doos' op de juiste plek wordt geplaatst. Omdat bovengronds de trein rijdt – die op straffe van forse boetes niet gehinderd mocht worden – en boren niet mogelijk bleek, duwt HBG de tunnelstukken vanuit een nabijgelegen bouwput dwars door de van te voren diepbevroren grond vooruit. Via deze techniek van `box-jacking' plaatst HBG de komende maanden op drie plekken tunnelstukken onder het spoor.

De opdracht van HBG maakt deel uit van een van de meest ambitieuze infra-projecten die tot nu toe in de Verenigde Staten heeft plaatsgevonden. Het Central Artery-project, in 1991 gestart en begroot op 22,5 miljard gulden, moet Boston, dat dreigt te verstikken onder het vele verkeer, weer voor decennia lucht geven. Als de onderneming is afgerond zal de bestaande zesbaanssnelweg dwars door Boston (de Central Artery) zijn vervangen door een acht- of tienbaanssnelweg die grotendeels onder de grond loopt.

Met Amerikaanse bescheidenheid vergelijkt de staat Massachussets, opdrachtgever voor dit project, de onderneming met bijvoorbeeld de aanleg van het Panama-kanaal, de Kanaaltunnel tussen Engeland en Frankrijk en de pijpleiding die dwars door Alaska loopt.

Behalve dat het ook hier om miljardenprojecten ging, kampten de aannemers daar eveneens met bijzondere problemen, zoals aardbevingen, malaria-epidemieën, sneeuwstormen en ruzies door nationale sentimenten.

In Boston is het niet de natuur die de zaak compliceert, maar de stad. Om de bewoners en bedrijven gunstig te stemmen voor het project, is bij aanvang beloofd dat de bijna 200.000 auto's en vrachtwagens die dagelijks de stad in en uit gaan en zo voor bijna tien uur files zorgen, zo min mogelijk hinder van de bouw zouden ondervinden. Dat `zo min mogelijk' een relatief begrip is, weten de inwoners van Boston inmiddels uit ervaring. ,,Zelf gebruik ik zo min mogelijk de auto in de stad, want iedere dag word je weer via een andere manier omgeleid. Als je even niet op de borden kijkt, zit je zo aan de verkeerde kant van de stad'', zegt Pieter van Dijk, projectleider voor HBG bij de jack-boxing-operatie.

Het plaatsen van tunnelstukken onder het spoor is niet de enige opdracht die HBG in Boston heeft weten binnen te slepen. In totaal is de bouwer via haar Amerikaanse dochters Interbeton (was al van HBG) en Flatiron (onderdeel van het in 1996 door HBG overgenomen Duitse Wayss & Freytag) op vijf plekken bezig aan de nieuwe weg door Boston. In totaal betreft dat projecten met een waarde van meer dan een miljard dollar.

Bovendien, en dat is op de langere duur belangrijker, geeft HBG een visitekaartje af voor de reeks aan grote infra-projecten die de komende jaren in de VS zullen worden aanbesteed. Geld daarvoor is er genoeg sinds de Amerikaanse overheid 120 miljard dollar (250 miljard gulden) voor infrastructuur beschikbaar heeft gesteld. Geld dat afkomstig is uit een toeslag op de benzineprijzen en tot voor kort werd gebruikt om tekorten op de overheidsbegroting te dichten. Nu dat tekort is omgeslagen in een (bescheiden) overschot kan dat geld elders worden ingezet.

De Amerikaanse markt is voor HBG in één klap een belangrijke peiler geworden onder de toekomst van het bedrijf. Terwijl het bedrijf begin jaren negentig nog alle kaarten zette op expansie in Europa – getuige de overname van Nuttall in Groot-Brittannië en Wayss & Freytag in Duitsland – ziet de HBG-top nu vooral groeimogelijkheden aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. ,,Het idee was om na Engeland en Duitsland richting Frankrijk te gaan, maar daar zijn we nu van afgestapt'', licht HBG-topman Veraart toe tijdens het bezoek aan Boston. Aanleiding voor die strategische overstap is een hele praktische: de nieuwe Duitse dochter Wayss & Freytag beschikte over aanzienlijke belangen in de VS, die bovendien goed aansloten bij de activiteiten die HBG daar zef al ondernam.

Voor HBG was het succes van de Amerikaanse aanwezigheid van Wayss & Freytag een onverwachte zegen, die iets kan goed maken van de honderden miljoenen die HBG al op de verliesgevende Duitse aankoop heeft moeten toeleggen. Op dit moment behaalt HBG Constructors, waarin sinds dit jaar alle dochters in de VS zijn ondergebracht, een omzet van 800 miljoen gulden. HBG denkt dat dit bedrag jaarlijks met 20 tot 25 procent kan toenemen.

Twintig procent van het aandelenkapitaal in HBG Constructors is in handen van de Amerikaan Scott Lynn, die aan het hoofd staat van de Amerikaanse activiteiten en mede-eigenaar was van Wayss & Freytag-dochter Flatiron.

Lynn maakt een tevreden indruk met zijn nieuwe partner: ,,Er hebben al heel veel buitenlandse bouwers geprobeerd de Amerikaanse markt te bewerken. Meestal met weinig succes. Ik denk dat HBG, door zich te concentreren op de grote infrastructurele werken, voor de juiste manier gekozen heeft.''