De prijs van attractieparken

We schrijven 1963. De auto doet zijn intrede in veel Nederlandse huishoudens. Henk Bemboom, winkelier in Slagharen ziet knarsetandend toe hoe zijn dorpsgenoten hun vertrouwde kruidenier inruilen voor supermarkten in de omgeving. Wat te doen? Bemboom koopt een stuk landbouwgrond en laat 24 vakantiehuisjes aanleggen. `Ponypark Slagharen' noemt hij het recreatieoord, dat aanvankelijk maar een attractie heeft: een Shetland pony met wagentje, bij ieder huisje een.

In de decennia die volgen moderniseren Bemboom en zijn kroost het park. Ze laten eerst een speeltuin, een tropisch zwemparadijs en een saloon met Westerntheater bouwen. Later volgen het reusachtige schommelschip Peter Pan, de superachtbaan Looping Star, het vijftig meter hoge reuzenrad Monorail en het vliegende tapijt. Value for money is het motto van de Slagharenaar, dat kennelijk aanslaat want het park groeit gaandeweg uit tot een internationale trekpleister. De entreeprijs in 1999: 27 gulden. 65-plussers krijgen op werkdagen gratis toegang.

Ook anderen zien brood in het concept van Bemboom. In Hellendoorn wordt een avonturenpark geopend. Tot de vele attracties behoren anno 1999 een papegaaienshow, tornado achtbaan, rafting boten en Montezumas Revenge, een over-de-kop spektakel vernoemd naar de legendarische Azteken keizer. Entreeprijs: 29,50 gulden. Het regionale busbedrijf Oostnet biedt ad 29,50 gulden combikaarten aan, die recht geven op vervoer en entree. Op vrijdag is de toegang gratis voor 55-plussers. 65-plussers en gehandicapten krijgen alle dagen een rijksdaalder korting.

Hoe wilder hoe beter, is de gedachte achter Walibi Flevo in Biddinghuizen. De El Condor achtbaan gaat vijf keer over de kop en de woeste El Rio Grande voert durfals mee langs spelonken en over watervallen. Wie even wil `uitblazen' bezoekt de stuntshow King Salomons Mines waar acteurs stunts uit beroemde Amerikaanse avonturenfilms naspelen. In het Kinderdorp staan een glijbaan en miniatuur achtbaan. Kosten van een entreekaartje: 32,50 gulden. In oktober is de toegang voor oma's en opa's gratis op woensdag- en vrijdagmiddag – mits ze begeleid worden door een kind.

Hedendaagse attractieparken hebben steeds meer moeite om zich van hun concurrenten te onderscheiden. Alleen voor de ouderwetse themaparken is er nog hoop. In het Land van ooit, tussen Waalwijk en `s Hertogenbosch, kom je nog vreemde namen tegen als `zoete zaligheden, `kloontjes springparadijs' en de `durfslurf'. In het ondergrondse SAP-theater vertelt Sap de Aardwortel verhaaltjes aan Kleine Bazen, zo meldt een aankondiging; in het Manegetheater gaat Gekko op zoek naar paardenstaarten. Maar het belangrijkste: kinderen zijn de baas in het Land van Ooit. Ze betalen er met OoitSenten en kunnen worden geridderd door de gouverneur. Drie tot en met 11-jarigen betalen 21,50 gulden entree, vanaf 12 jaar kost een visum voor het Land van Ooit 25,50 gulden.

Ook de Efteling was lange tijd een ouderwets attractiepark, dat de fantasie van kinderen op hol bracht. Met de introductie van thrill-rides als de Python leken de beroemde sprookjesfiguren begin jaren negentig naar de achtergrond te verschuiven. ,,Maar'', verzekert de Efteling, ,,vanaf 1999 benadrukt de Efteling weer datgene waar het de afgelopen 47 jaar faam mee verwierf: sprookjes. Het zijn ankers om haar positie op de onstuimige recreatiemarkt vast te leggen en te verstevigen, want uit onderzoek blijkt dat de consument zoekt naar herkenbare waarden en normen die verrassend verpakt worden.''Verrassend is de aanpak zeker; in het sprookjestheater rept roodkapje over de Spice Girls, en worden er grapjes gemaakt over het koninklijk huis. Het geheel wordt opgeleukt met een hypermoderne lasershow. De all-in entreeprijs – 37,50 gulden – is relatief hoog voor een attractiepark, maar de bezoeker krijgt wel waar voor zijn geld: 27 attracties en 32 sprookjes.

Ook het familiepark Drievliet in Rijkswijk (Zuid-Holland), probeert verleden met heden te combineren. De antieke carrousel staat gebroederlijk naast de Astro Liner – een bewegende raket die een reis naar de maan simuleert. Computergestuurde shows in het Jungletheater worden afgewisseld met een bezoek aan het poppentheater. Toegangsprijs: 23,50 gulden. 65-plussers betalen 18 gulden.

Tenslotte zijn er ook nog de attractieparken voor de kleine beurs. Het pretpark De Vakenier in Valkenburg aan de Geul adverteert met de slogan `Europas voordeligste pretpark'. Voor slechts 6,95 gulden krijgen kinderen toegang tot de nieuwe waterglijbaan Cobra, het reuzenrad, de botsauto's, of kunnen ze een duik nemen in het ballenbad. Alleen de minicars en de rondrit door Valkenburg zijn niet bij de prijs inbegrepen. In dezelfde categorie valt het Aquariom in Delfzijl. In dit park staan geen high-tech apparaten, maar de pret is er niet minder om. Kinderen kunnen er trampoline springen, in een trapauto rondrijden, een fort bewaken, of piraatje spelen. Bij slecht weer kunnen ze in het Speelpaleis terecht. Entreeprijs: 11,00 gulden inclusief bezoek aan het aangrenzende zeeaquarium, zwemcenter en museum.