Svetlanovs Mahler te langzaam

Jevgeni Svetlanov begint met drie uitvoeringen van Mahlers Derde symfonie aan zijn zevende en laatste seizoen als chef-dirigent van het Residentie Orkest. Volgende zomer vertrekt hij met Mahlers Eerste symfonie. Svetlanov, die volgend seizoen wordt opgevolgd door Jaap van Zweden, heeft de afgelopen jaren faam opgebouwd met zijn Mahler-directies, die deels werden gekenmerkt door een grote intensiteit. Maar voor mij waren ze niet in alle opzichten bevredigend en ook deze Derde symfonie is dat allerminst.

De eigenzinnige Russische maestro neemt in alle vijf delen het basistempo zeer laag. Bij het breed ademende, perspectiefrijke monumentale openingsdeel past dat het beste. Het leidt tot een vaak imponerend beeld van dode en levende natuur, van eenzame bergpieken in de ongenaakbare hoogte en kwetterende vogels in het bloemrijke dal. Het is een contrastrijke collage van sfeertekeningen, een strakblauwe hemel met daaronder het roerige en burleske aardse leven, soms gezet in een fantastisch, surrealistisch licht.

In de volgende delen is de expressie beduidend minder en vallen door de te langzame tempi de uitgedunde muzikale lijnen nogal eens ver uit elkaar. Dat dan andere en soms opmerkelijke fraseringen ontstaan, is op zich interessant maar toch ook niet meer. Het leidt vooral tot allerlei problemen. De altijd heikele passages met de verre hoorn buiten de zaal zijn zó sterk uitgerekt ál te heikel. Jard van Nes komt in het Nietzsche-lied O Mensch! niet veel verder dan een soort gezongen declamatie. En in het soms Parsifaliaans en etherische begonnen slotdeel werken de klankverhoudingen erg in het voordeel van het koper, zodat bij een gebrek aan strijkerssonoriteit de finale uitloopt in hol kabaal.

Concert: Residentie Orkest, Nederlands Concert Koor en Nationaal Kinderkoor o.l.v. Jevgeni Svetlanov m.m.v. Jard van Nes, mezzosopraan. Programma: G. Mahler: Symfonie nr. 3. Gehoord: 30/9 Dr. Anton Philipszaal Den Haag. Herh.: 1/10 Concertgebouw Amsterdam; 2/10 Den Haag.