Raketten en praalwagens op China's feestdag

In Peking wordt vandaag de vijftigste verjaardag van de Volksrepubliek China gevierd. Groots en meeslepend, zoals de traditie wil. Zelfs de regen wijkt voor de partij.

In China hebben zelfs de goden niets meer in te brengen. Daar leek het vandaag op tijdens de viering van de vijftigste verjaardag van de Volksrepubliek China. De communistische leiders presenteerden een krachtig en uniform China, een land waar de macht van de partij nog altijd alom is – en waar dus ook het weer zich laat knechten door de partij.

In heel Noord-China opende de hemel enthousiast haar sluizen, maar boven het centrum van Peking stopte het vlak voor aanvang van het halve-eeuwfeest met regenen. Misschien het gevolg van eerder in de lucht gezaaide zout-kristallen die de regen hebben bespoedigd – Chinese weerspecialisten hebben zoiets laten doorschemeren – of gewoon een van de grillen der natuur. Maar alleen al de suggestie van een almachtige partijhand leek voldoende om de invloed van de Chinese leiders nog meer gewicht te geven.

Bij het aanschouwen van de grote parade vanmorgen in het centrum van Peking werd duidelijk dat het de Chinese regering vooral om dat laatste te doen is geweest: het tonen van gewicht.

De militaire stoet en de de daarop volgende parade van zeventig thema-wagens waren vooral demonstratie van superlatieven. Maar liefst 15.000 militairen en 85.000 burgers, merendeels scholieren, marcheerden, rolden of liepen het rostrum voorbij waarop 's lands belangrijkste leiders bijeen zaten.

President en partijchef Jiang Zemin presideerde over het geheel vanaf de plek waar Mao Zedong vijftig jaar geleden de Volksrepubliek China uitriep.

Het publiek, uitsluitend genodigde Chinezen, deelden op een van de tribunes langs de Avenue van de Eeuwige Vrede in de eer.

Ook uit de korte toespraak van Jiang Zemin die aan de parade vooraf ging, bleek dat het de Chinese regering er vooral om begonnen is de legitimiteit van het leiderschap van de partij te onderstrepen. ,,De ervaring heeft geleerd dat het socialisme de enige redding en mogelijkheid is voor ontwikkeling van China'', aldus Jiang in zijn weinig verrassende en kleurloze toespraak.

Diezelfde boodschap werden de toeschouwers en het volk, dat rechtsteeks kon mee luisteren en kijken op de nationale radio en televisie, tijdens de parade nog eens dubbel en dwars in gepeperd.

Het belangrijkste moment van de feestelijkheden was de militaire parade. Het nieuwste militaire materieel rolde stapvoets en met een oorverdovend geraas over de afgesloten verkeersader en langs het historisch beladen Plein van de Hemelse Vrede.

Zo werd het publiek getrakteerd op China's nieuwste raket voor de lange afstand, de Dong Feng-31, en kreeg het een nieuwe tank te zien, de T-90. En tussen het grijs van de wolken kon het nog net de Flying Leopard zien, een nieuwe bommenwerper van eigen bodem. Het was voor het eerst sinds het revolutiejaar 1989 dat tanks weer langs het Plein van de Hemelse Vrede rolden, en voor het eerst sinds 1984, dat een Chinees staatshoofd op die plek een militaire parade afnam.

In strak gelid en in onwaarschijnlijke eenheid marcheerden de militairen, mannen en vrouwen, van de marine, land- en luchtmacht in separate eenheden, langs het Plein, om vervolgens in draf hun weg te vervolgen.

Daarna volgden de tanks, amfibievoertuigen, raketlanceerwagens en allerhande ander militair materieel. Een squadron straaljagers en helicopters sloot het geheel af.

Het daarop volgende civiele gedeelte van de parade was even grotesk als bizar. In thema's die varieerden van `de economische vooruitgang' tot `het vijftiende partijcongres' marcheerden 85.000 scholieren naast de zeventig praalwagens waarop verschillende tableau's van piepschuim, triplex, metaal en polyester in elkaar waren gezet. Kitsch en bekende revolutionaire symboliek overheersten, en ook hier was vooral de massaliteit de overtuigende factor.

Naast de praalwagens met bekende nationalistische symbolen, zoals een reusachtige landsvlag en het portret van Mao Zedong en Deng Xiaoping, waren er ook eigentijdse beelden, zoals een wagen met fotomodellen, of een met kinderen op rolschaatsen.

Onder de begeleidende massa was ook een contingent bejaarden, er waren pas gehuwden geheel in trouwkostuum, kinderen op eenwielers, vrouwen met fiets in de hand, drakendansers, vlaggendragers en vertegenwoordigers van de nationale minderheden.

De hele bijeenkomst leek ook bedoeld om de steun voor de persoon van Jiang Zemin kracht bij te zetten. De militaire inspectie die Jiang voorafgaande aan de parade in een open auto aflegde, deed velen herinneren aan Deng en Mao. Die traditie is van hen afkomstig. Een van de praalwagens was ook alleen besteed aan een portret van Jiang.

De officiële festiviteiten, die in totaal 72 miljoen gulden hebben gekost, worden vanavond op het Plein voortgezet met een grote show en vuurwerk.