Vergeet niet de lama te aaien

Wie afgaat op het verhaal van de bloemetjes en de bijtjes denkt al gauw dat geboortes bij het voorjaar horen. Voor de bloemetjes klopt dat redelijk, maar de bijtjes en alles wat er verder voor moois in het dierenrijk rondvliegt, -scharrelt, -zwemt, -hipt, -rent en -waggelt trekken zich weinig van de seizoenen aan. Zeker in dierentuinen is dat goed merkbaar. Een greep uit de geboortelijst van Diergaarde Blijdorp van het afgelopen kwartaal: antilopen, Przewalskipaarden, Juweelkardinaalbaarsjes, schildpadjes en een reuzenkangoeroe.

Ook bij Artis ziet men bijna dagelijks een geboorte tegemoet. Niet alles wordt aan de grote klok gehangen; sommige (pasgeboren) dieren zijn slecht zichtbaar voor het publiek of niet zo aansprekend. De piri piri (Surinaamse moeraspad) en haar kleintjes hebben nou eenmaal een lagere aaibaarheidsfactor dan de lippenbeertjes die in maart in de Amsterdamse dierentuin werden geboren. Die haalden het journaal, krantenpagina's en een promotieposter van Artis. Ze waggelen dan ook koddig en onhandig achter hun moeder aan, zijn wollig, constant in beweging en reuzenieuwsgierig. Een combinatie die ze onweerstaanbaar maakt.

Het Artisbeleid om niet elke baby met bazuingeschal aan te kondigen, wordt door de meeste Nederlandse dierentuinen gevolgd. Alleen in bijzondere gevallen wordt het publiek op de hoogte gebracht, wat nog redelijk vaak is. Zo berichtte National Sea-Life onlangs over de geboorte van de 100ste haai; een Kathaaitje dat nu nog zo'n 12 centimeter meet, maar binnen een paar jaar kan uitgroeien naar 1.75 meter. Voorlopig is ze nog zo klein dat ze in het broedaquarium mag zwemmen, ver weg van haar grote neven en nichten die mogelijk een smakelijk hapje in haar zien. Naast het baby'tje zijn in het aquarium de eierzakjes te zien van haaitjes die nog geboren moeten worden. Met een beetje geluk kunnen bezoekers getuige zijn van een zo'n geboorte. En mocht dat niet het geval zijn, dan is er altijd nog het spectaculaire voeden van de roggen (op ma, wo, vr, zo) en haaien (di, do, za) om 14u.

Ook in Beekse Bergen is het feest. Daar werd niet alleen een giraffe geboren (waardoor er nu twee jonge giraffen rondlopen), maar ook 12 (!) cheetahs. De vier maanden oude cheetahs of jachtluipaarden zien eruit als pluizebollen en wonen, samen met hun moeders, rond het traject van de Wandelsafari, waar ze voor bezoekers goed zichtbaar zijn. De verzorgers zijn aanwezig om uitleg over het gevolgde fokprogramma te geven. Wie daarna naarstig rondspeurt in de hoop een drachtige cheetah te zien, zal waarschijnlijk teleurgesteld worden. Bij deze katten is pas een dag of twee voor ze gaan werpen iets van een zwangere buik te zien. Daarvoor zou deze in de weg zitten bij het jagen en dus heeft moeder natuur ervoor gezorgd dat de blijde verwachting pas helemaal aan het eind van de drie maanden draagtijd zichtbaar wordt.

Een andere bijzondere geboorte was die van Lulimbi, een gorillaatje uit Burgers Zoo dat ter wereld kwam op 11 augustus: de dag van de eclips. Hij werd om 11 uur geboren, een uur voor de totale verduistering in het bijzijn van de voltallige gorillapopulatie. Gorilla's, zo vertelt Burgers Zoo' bioloog Marc Damen, zijn heel sociale dieren die het baren en verzorgen van baby's van elkaar leren. Daarom is het belangrijk om een drachtig dier niet apart te zetten. Naast de baby zijn er ook twee gorilla's in de kleuterleeftijd in het dierenpark. Die zijn volgens Damen voorlopig veel leuker om naar te kijken dan Lulimbi, omdat de twee veel rondrennen, alles onderzoeken en kattenkwaad uithalen, terwijl het baby'tje alleen nog aan de vacht van z'n moeder hangt. Maar lief is hij wel.

Behalve apen zijn er de laatste tijd natuurlijk ook andere dieren geboren in Burgers Zoo, waaronder een lama, een kameeltje, rendiertjes en drie waterzwijntjes. Die laatsten zijn erg actief, weet Damen. Hij is van mening dat jongen vooral zo geliefd zijn bij dierentuinbezoekers omdat ze een stuk levendiger zijn dan de volwassen dieren. Erg begrijpelijk, vindt hij, maar toch is Damen blij dat de nadruk in moderne dierentuinen steeds meer komt te liggen op het nabootsen van de natuurlijke biotoop en minder op het `aapjes kijken'. Het fokken blijft een belangrijke taak die door regelgeving zoveel mogelijk in goede banen wordt geleid. Want in gevangenschap geboren dieren kunnen niet in het wild worden uitgezet en de gerenommeerde dierentuinen wisselen onderling wel dieren uit, maar hebben niet onbeperkt plaats voor jongen. En wat moet er gebeuren met dieren waar geen plek voor is?

Gelukkig hebben we de erfenis van de seksuele revolutie nog. Vrouwtjes waarvoor is besloten dat ze beter geen nageslacht meer kunnen produceren, hetzij omdat ze al een aantal nesten hebben gehad, hetzij omdat er erg veel van hun soort beginnen te komen, kunnen daardoor de pil krijgen.

INFORMATIE

Artis biedt bezoekers

op zondag 3 oktober een kijkje achter de schermen.

Tussen 10 en 16u is men onder andere welkom in het Voedselmagazijn, de nachtverblijven van de roofdieren, de olifanten-stallen,

de keuken van het

Insectarium en in de dokterskamer.

Artis, Plantage

Kerklaan 38-40,

Amsterdam.

Dagelijks van 9-18u. Inl 020-5233400.

Beekse Bergen,

Beekse Bergen 1,

Hilvarenbeek.

Dagelijks van 10-17u. Inl 0900-2335732.

Dierenpark Burgers Zoo, Schelmseweg 85, Arnhem.

Dagelijks van 9-18u.

Inl 026-4424534.

Diergaarde Blijdorp, Van Aerssenlaan 49, Rotterdam.

Dagelijks van 9-18u. Inl 010-4431495.

National Sea Life, Strandweg 13,

Scheveningen.

Dagelijks 10-18u.

Inl 070-3542100.