Muggenspul vliegt de winkels uit

Met insecticiden worden in New York muggen bestreden die een (soms) dodelijk virus verspreiden. Maar wat voor middel is `malathion' eigenlijk?

Halloween begint in het stadsdeel Queens dit jaar vroeg. In de voortuin van de familie Doumazios in de wijk Whitestone doet een elektronisch oog een bandje starten met onheilspellend gelach.

Whitestone is de wijk waar half augustus vermoedelijk het eerste dodelijke slachtoffer viel van hersenvliesontsteking als gevolg van muggenbeten. De muggen dragen het Kunjin- of Westelijke Nijlvirus dat nooit eerder in de Verenigde Staten is gesignaleerd. Voor vogels en mensen kan het virus dodelijk zijn. Omstreeks 9 september werd er alarm geslagen en begon het besproeien met het verdelgingsmiddel malathion van een gebied zo groot als Nederland.

,,Ik heb de indruk dat ze hier een week of wat elke dag hebben gesproeid'', zegt Peggy Doumazios. ,,Het ging met helikopters en groene sproeiwagens. Als de muggen ons niet kapotmaken, doen de insecticiden het wel.'' Peggy Doumazios is minder bezorgd over de muggen dan over de gevolgen van de malathion voor haar dochtertje Stacy. ,,Wat als zij over twintig jaar geen kinderen kan krijgen?''

Er zijn nu vier mensen als gevolg van het Westelijke Nijlvirus gestorven en 37 gevallen van besmetting geconstateerd. Steeds grotere gebieden rondom New York worden besproeid. Hoe het virus in de VS is gekomen is onbekend, maar het lijkt nu bijna onvermijdelijk dat het zich via vogels verspreidt naar Midden- en Zuid-Amerika.

De voorlichting van het publiek laat te wensen over. Wat voor middel is malathion precies? Lopen andere dieren gevaar? Vlinders en bijen zouden al in groten getale slachtoffer zijn geworden van de muggenbestrijding. Ter voorbereiding van het sproeien rijden geluidswagens van de politie rond en roepen om dat er gespoten gaat worden. Iedereen krijgt het advies binnen te blijven met de ramen dicht en de airconditioning uit. Het sproeimiddel zou echter geen gevaar opleveren voor mensen.

,,Bij ons in de buurt is er twee keer gesproeid'', zegt Anthony Colon (16), die in Flushing op de bus naar Whitestone staat te wachten. ,,De eerste keer zat ik binnen maar de tweede keer wist ik van niets en toen kwamen de helikopters over. ,,Tja!'' Hij haalt zijn schouders op, als om te zeggen: Toch loop ik nog gewoon rond.

Het virus wordt verspreid door muggen die vogels steken maar ook mensen. Vogels blijken nog veel gevoeliger voor het virus en de eerste tekenen van aanwezigheid van het virus in buurten zijn tientallen dode vogels. De Bronx Zoo heeft al allerlei exotische vogels verloren maar ook trekvogels zijn slachtoffer geworden.

New-Yorkers zijn beducht voor muggen geworden. In de meeste drogisterijen vliegen de flesjes en busjes muggenspul van de schappen. Als we in een drogist in Flushing de voorraad van het populaire middel Off! (Johnson & Johnson) inspecteren, zegt een stem achter ons: ,,Als je binnen blijft, wordt je nooit gestoken.'' De stem behoort toe aan Paul R. Lee (71), een gepensioneerde werknemer van het chemische bedrijf American Cyanamid in Westport, Connecticut. Lee blijkt notabene een groot deel van zijn werkzame leven te hebben besteed aan het produceren van malathion.

,,Het is een organisch fosfaat en veelgebruikt verdelgingsmiddel'', begint hij zijn college in de winkel. Mensen kijken om. ,,Malathion is verwant aan parathion, dat gemakkelijk een mens kan doden.'' Mensen kijken nu weer snel voor zich uit en lopen weg. Lee zegt geen idee te hebben van de giftigheid van het gebruikte malathion omdat hij de verdunning niet kent. ,,Ik kan daar niets zinnigs over zeggen'', zegt hij. ,,Wel weet ik zeker dat de chauffeurs die de helikopters en vrachtwagens besturen handschoenen, maskers en overalls dragen. Hopelijk krijgen ze ook eens in de twee weken een bloedtest.''