Ik kan...boren

`Hij kan nog geen spijker in de muur slaan.' Dat hoor je wel eens zeggen als iemand bedoeld wordt die extreem onhandig is. Het is een rare uitspraak, want het is een van de moeilijkste dingen die er bestaan, een spijker in de muur slaan. In heel zachte muren lukt het wel eens, en in binnenmuren die uit gipsblokken zijn opgetrokken gaat het ook goed. En in een houten muur voelt een spijker zich zelfs heel erg op zijn gemak. Maar in gewone stenen muren geeft de gemiddelde spijker er al na vier tikken de brui aan. Hij gaat krom staan en als hij echt kwaad wil gooit hij ook nog een stuk van de pleisterlaag op de grond. Een gapende krater is het gevolg. Er zijn speciale stalen spijkers in de handel, maar verwacht daar geen wonderen van. Ze blijven wel recht, maar ze willen tijdens het hameren nogal eens afknappen.

Maar hoe hang je dat gezellige lampje, dat zeegezicht of die hertshoorn dan op? Antwoord: met een boor, een plug en een schroef. Om het gemakkelijk te maken beperken we ons tot de gatmaat die in 90 procent van de gevallen voldoet: 6 mm. We moeten dus een boortje hebben van 6 mm en een doosje pluggen van 6 mm. Pluggen zijn kunststof hulsjes waarin je een schroef kunt draaien.

Eerst het gat. De vraag die nu beantwoord moet worden luidt: is de muur van steen of beton? Een bakstenen muur is meestal vrij zacht, en capituleert voor vrijwel elke boormachine, zelfs voor een handboormachine. Zet er wel een steenboortje van 6 mm in.

Een gat boren in een betonnen muur lukt eigenlijk alleen maar goed met een boorhamer. In de meeste winkels kun je ook nog steeds klopboren kopen, maar eigenlijk heb je er niks aan. Ze gieren dat het een oordeel heeft, en ze verslijten boortjes bij de vleet. Neem dus een boorhamer, eigenlijk een boor die bij elke omwenteling een stukje naar voren schiet. Huur er een of koop er voor ongeveer driehonderd gulden een. De meeste boorhamers hebben een variabele snelheid en je kunt er linksom en rechtsom mee draaien. Ze zijn dus ook geschikt om er schroeven mee in en uit te draaien - hoewel ze daar op den duur te zwaar voor zijn. Met een boorhamer kun je overigens ook in zachte stenen muren boren, het hameren kan eventueel worden uitgezet.

In de boorhamer drukken we een 6 mm betonboortje. In de boorschacht zitten een paar langwerpige sleuven, de zogenaamde SDS-bevestiging. Dat klikt heel fijn de boormachine in.

Teken op de muur het gat af, zet de boor erop en druk de schakelaar een stukje in. De boor gaat nu langzaam hamerend het beton te lijf. Met een beetje voorzichtigheid zijn zelfs geglazuurde tegels te doorboren. Als de boor een halve centimeter is gevorderd kan de snelheid worden opgevoerd. Ga door tot de lengte van de plug is bereikt, en doe er voor de zekerheid nog iets bij – het gat moet zeker dieper zijn dan de lengte van schroef. Het is handig als een huisgenoot met de stofzuiger vlak naast het boorgat het fijne betongruis wegzuigt.

Druk nu de plug erin, en tik hem met een houtje of een schroef twee millimeter dieper dan de voorkant van de muur. Anders loop je het gevaar dat bij het indraaien van de schroef de pleisterlaag rond het gat barst.

Nu de schroef. De schroef met een enkele gleuf die er met een schroevedraaier ingedraaid moest worden is zo goed als uitgestorven. Schroeven zijn tegenwoordig bijna allemaal uitgerust met posidriv-koppen, en die kun je er met een schroef/boormachine injassen. De posidriv-kop moet niet verward worden met de er sterk op lijkende kruiskop (officieel: Phillips). Het verschil: de posidriv lijkt van boven meer op een ster dan op een kruis, en biedt een betere grip. In ieder geval: vraag om posidriv-schroeven en om een posidriv-bitje voor de schroef/boormachine (gebruik daar eventueel de zojuist aangeschafte boorhamer voor, en zet dan het hameren uit). Een posidriv-schroef wil heel slecht samenwerken met een gewoon kruiskopbitje. Op het oog past het wel, maar zodra er even kracht wordt gezet verliest het bitje zijn grip en verwoest al rondratelend de uitsparingen in de schroefkop. Merkwaardig genoeg worden er nog heel wat kruiskopbitjes verkocht, en als je een schroef/boormachine koopt zit er meestal een kruiskopbitje bij. Bewaar het op een donkere plek en koop gelijk twee posidriv-bitjes: een grote en een kleine.

Neem voor een plug van 6 mm een schroef van 5 mm diameter. Die gaat er heel vast in. Een millimeter dunner kan eventueel ook. Draai de schroef er beheerst in, en stop zodra hij vast begint zitten. Over het losdraaien van schroeven – en het verwijderen van oude pluggen – een andere keer.