Grondlegger van de discount-formule

Afgelopen zaterdag overleed op 84-jarige leeftijd Antoon I.J. Aukes, oud-eigenaar en bestuurder van de supermarktketen Edah. Hij was de zoon van Jan Nicolaas Aukes, die in 1910 met drie andere winkeliers in Noord-Brabant de `Combinatie Edah' oprichtte, de voorloper van de latere zelfbedieningswinkels. Edah staat voor Ebben, Dames, Aukes en Hettema — zo heetten de vier mannen. Ze kwamen uit Friesland, maar ze dachten dat ze in het zuiden van Nederland meer konden verdienen. Bovendien waren ze katholiek.

`Grote omzet, kleine winst' was het devies in die jaren. Mede door Antoon Aukes werd dat de `discount-formule', voor de klant die in de eerste plaats lage prijzen wil. Aukes kwam in 1939 in het bedrijf. Het begin van zijn loopbaan was nogal ongebruikelijk. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog werd hij voedselcommissaris voor het district Helmond, namens de Nederlandse regering. Hij moest de distributie van de schaarse etensvoorraden regelen.

Aukes zat tot 1976 in de directie van Edah NV. Hij maakte van Edah een supermarktketen die zich presenteerde met eenvoudige winkels op een beperkt vloeroppervlak. Edah breidde zich over Nederland uit door overnames van andere supermarktketens. De grootste aankoop was in 1973: de failliete Co-op. Drie jaar later wordt Edah zelf overgenomen door Vroom & Dreesmann. Aukes neemt afscheid en Edah is geen familiebedrijf meer.