Ambtenaren EU krijgen nieuwe top

De Europese Commissie heeft gisteren een grote reorganisatie van de top van het Brusselse ambtenarenapparaat aangekondigd.

De voor de hervormingen verantwoordelijke Eurocommissaris, Neil Kinnock, zei dat bij benoemingen van topambtenaren de nationaliteit geen beslissende rol meer zal spelen. Tegelijkertijd zei hij echter dat de Commissie ,,een breed geografisch evenwicht'' bij benoemingen wil handhaven.

De reorganisatie heeft als gevolg dat veertien directoraten-generaal (een soort ministeries) eind volgend jaar een nieuwe leiding hebben. Voor het eerst in de geschiedenis gaat de Europese Commissie advertenties plaatsen om buitenstaanders een kans te geven te solliciteren naar vijf vrijkomende posten van directeur-generaal. Tot het laatste ogenblik hebben lidstaten van de Europese Unie getracht bij de Commissie belangrijke ambtelijke posten te claimen.

De Commissie van Wijzen die in maart van dit jaar het Europees bestuur onder de loep nam bekritiseerde de greep van lidstaten op topfuncties bij de Commissie. Dat zou de kwaliteit schaden. Kinnock kondigde gisteren aan dat voortaan bij benoemingen alleen nog naar iemands capaciteiten gekeken zal worden. Volgens een hoge functionaris bij de Commissie heeft desondanks Frankrijk zich ingespannen om een goede compensatie te krijgen voor het verlies van het directoraat-generaal landbouw, dat altijd door een Franse ambtenaar is geleid. De Franse directeur-generaal Legras, die sinds 1985 deze functie uitoefende, is benoemd tot directeur-generaal buitenlandse betrekkingen.

Ook Nederland is zeer actief geweest om voor de Nederlander Carlo Trojan de topfunctie van secretaris-generaal van de Europese Commissie te behouden. De Nederlandse diplomatie had zich van de steun van de meerderheid van de EU-lidstaten verzekerd. Op Trojan is kritiek geuit omdat hij verantwoordelijkheid zou dragen voor het slecht functioneren van het ambtenarenapparaat van de Commissie. Trojan is pas ruim twee jaar secretaris-generaal, daarvoor was hij adjunct-secretaris-generaal. Volgens Eurocommissaris Kinnock was er geen enkele reden om Trojan van zijn post te verwijderen omdat hij ,,zijn werk tot volle tevredenheid'' doet. De Italiaanse Isabella Ventura, die de leiding heeft van de veel bekritiseerde financiële controle, behoudt ook haar functie. Totaal werden er gisteren 33 topambtenaren bij directoraten en diensten benoemd. Bij deze benoemingen zijn Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland de duidelijke winnaars.

Van de kleinere landen bezetten Portugal, Ierland, Oostenrijk en Luxemburg geen enkele ambtelijke topfunctie.

Vanaf 2002 mag een directeur-generaal maximaal zeven jaar dezelfde functie bekleden. Directeuren-generaal mogen niet meer dezelfde nationaliteit hebben als de Eurocommissaris onder wie zij ressorteren. Om die reden krijgt de Duitser Klaus van der Pas, die nu onder de Duitse Eurocommissaris Verheugen directeur-generaal Uitbreiding is, binnenkort een andere hoge functie. Aan tenminste twee topambtenaren is verzocht vervroegd met pensioen te gaan omdat zij niet voldoen aan de kwaliteitseisen van de Commissie. Het gaat om de Griek Pappas, directeur-generaal onderwijs en cultuur, en de Fransman Soubestre, hoofd van de diplomatieke dienst.

De Europese Commissie heeft gisteren ook besloten om afstand te doen van een aantal financiële privileges. De Eurocommissarissen hebben in België een diplomatieke status, maar ze zien af van het daaruit voortvloeiend recht om belastingvrij sigaretten, alcoholhoudende dranken en benzine te kopen. Van het recht om voor persoonlijk gebruik goederen zoals een auto belastingvrij te kopen, zullen ze alleen in het eerste jaar van hun functie gebruik maken.