Barok liefdesverhaal

De drie eerdere, alle in Nederland uitgebrachte films van de Baskische regisseur Julio Medem (Vacas, La ardilla roja en Tierra) bekoorden een groot deel van het art-house-publiek door hun ingenieuze constructie, romantische inhoud en vooral omdat elk detail zowel in het scenario als in de vormgeving betekenis krijgt. Toeval bestaat niet in het universum van Medem, rust en distantie al evenmin. Die extreme informatiedichtheid en duidingsdrang, het expliciete gedram van Medem dat we toch vooral steeds heel goed moeten opletten, heb ik altijd al ergerlijk gevonden. In zijn vierde film, Los amantes del círculo polar, voert het procédé het verst.

De twee voor elkaar bestemde hoofdpersonen Otto en Ana hebben palindromische namen, legt Medem uit. Ze worden verliefd boven een atlas die ligt opengeslagen bij de poolcirkel en hun liefde, eindigend in het Finse Rovaniemi, is ook al cyclisch. Eerst begint de vader van Otto een relatie met de moeder van Ana. Ze worden stiefbroer en -zus, en het meisje denkt dat de jongen de ziel van haar overleden vader heeft overgenomen. Freud is kinderspel vergeleken bij deze duizelingwekkende cavalcade van betekenissen, waarvan hier slechts het ijsbergtopje onthuld kan worden. Krzystof Kieslowski kon goochelen met zingeving en moderne mystiek, hij was sober als Bresson in vergelijking met Julio Medem. Goede filmverhalen moeten kunnen ademen, hun tijd nemen, ruimte laten voor verschillende interpretaties, vind ik. Medems barokke beeldkabbalistiek maakt amechtig en doet hartstochtelijk verlangen naar eenvoudiger vormen van schoonheid en waarheid.

Los amantes del círculo polar. Regie: Julio Medem. Met: Najwa Nimri, Fele Martinez, Nancho Novo, Maru Valdivielso, Beate Jensen. In: 10 theaters.

    • Hans Beerekamp