Van Wijnbergen: bedrogen en/of naïef?

Van Wijnbergen is erger bedrogen dan hij eerst dacht. Is hij er met opzet ingeluisd? Was hij naïef?

,,Over drie dagen ben ik geen nieuws meer en drie weken daarna is iedereen mij vergeten,'' zei Sweder Van Wijnbergen vanochtend in De Volkskrant. In de tussentijd blijft de vraag intrigeren. Is de dit weekend opgestapte secretaris-generaal van Economische Zaken naïef? Is hij er ingeluisd? Of allebei?

Dat de relatie tussen Van Wijnbergen en zijn baas Annemarie Jorritsma gespannen was, wist iedereen in politiek Den Haag. De topambtenaar had de minister al een paar keer met uitspraken voor de voeten gelopen, die zij dan weer moest uitleggen aan haar collega bewindslieden en aan de Tweede Kamer. Bekend was ook dat Van Wijnbergen (privé) het nieuwe belastingstelsel van Zalm en Vermeend broddelwerk vindt. Maar nog geen reden om te denken dat Van Wijnbergen moedwillig pootje is gelicht. Toch lijkt het daar inmiddels wel op.

Van Wijnbergen was vorige week op persoonlijke titel uitgenodigd om te spreken op een bijeenkomst van belastingadviseurs van Arthur Andersen in Amsterdam, waarvan hij dacht dat die een besloten karakter droeg. ,,Spreek vrij uit, als academicus. We willen een scherpe analyse'', had Serge Bakker van trustkantoor TMF tegen hem gezegd. Het was Bakkers idee om de secretaris-generaal van EZ voor de bijeenkomst te vragen. Bakker is Van Wijnbergens buurman in Hilversum. Er zou, zei Bakker, geen pers komen. Maar na de bijeenkomst bleek dat er wél pers was geweest, een journalist van De Telegraaf. Die zette vrijdag Van Wijnbergens kritiek op Vermeends belastingplannen op de voorpagina – en de rel was begonnen.

Bakker zei tegen Van Wijnbergen dat hij er niets aan kon doen en van niets wist. Hij had de journalist van De Telegraaf pas na afloop gezien. En ook de voorzitter van de maatschap van belastingadviseurs van Arthur Andersen, Christo van Gennep, zei dat hij van niets wist. De Telegraaf was door hen niet uitgenodigd. Gisterochtend zei Van Wijnbergen tegen deze krant dat hij Arthur Andersen geloofde. ,,Als het niet waar is wat ze zeggen, komt het altijd uit. Zij hebben een reputatie te verliezen.'' Hij ging ervan uit dat Bakker of zijn trustmaatschappij De Telegraaf had uitgenodigd, uit ,,naïeve dommigheid''. Van Wijnbergen, gisteren: ,,Bakker wist hoe gevoelig de combinatie belastingplan, Van Wijnbergen en de pers was. Hij had springstof in handen.''

Gistermiddag bleek dat zowel Serge Bakker als Arthur Andersen vantevoren op de hoogte is geweest van de aanwezigheid van de De Telegraaf. Betrokkenen zeggen dit. Om twee uur gistermiddag belde Chris Breedveld, directeur Voorlichting van Economische Zaken, met Rob Sebes van De Telegraaf, om zich ervoor te verontschuldigen dat in de pers de indruk was ontstaan dat De Telegraaf zich niet netjes zou hebben gedragen. Sebes vertelde hem toen dat zijn krant inderdaad door Bakker zelf was uitgenodigd. De Telegraaf wilde alleen komen als over de bijeenkomst geschreven mocht worden. Bovendien wilde de krant dat Van Wijnbergen daarover zou worden ingelicht. De maandag vóór de bijeenkomst was er een telefonische conferentie tussen Sebes, Bakker en een medewerker van Arthur Andersen. Afgesproken werd dat Sebes' collega De Vries woensdag aanwezig zou zijn én dat Van Wijnbergen zou worden gebeld.

Dat is dus niet gebeurd. Waarom niet – dat is onduidelijk. Van Wijnbergen heeft ,,geen woorden'' voor wat er is gebeurd. Hij wil er verder niets meer over zeggen. Van Gennep van Arthur Andersen wilde ook geen commentaar geven. ,,Het seminar is voorbij, wij staan op afstand.'' Ook Serge Bakker, gisteravond aan de telefoon, wil niets zeggen. Kees Lunshof, adjunct-hoofdredacteur van De Telegraaf, benadrukt dat ,,van de kant van mijn krant niemand voor de gek is gehouden''. Al begrijpt hij, zegt hij, niet goed dat Van Wijnbergen niet op het idee is gekomen dat er uit die bijeenkomst bij Arthur Andersen weleens gelekt zou kunnen worden.

Beetje naïef of keihard bedrogen? Van Wijnbergen had kunnen bedenken dat zijn woorden, ook zonder pers, naar buiten zouden kunnen komen. Of mocht hij vertrouwen op de beloftes van Bakker?

    • Jaco Alberts
    • Jannetje Koelewijn