Troonrede

In NRC Handelsblad van 20 september verscheen onder de kop `Niet Majesteit maar Kok moet de troonrede uitspreken' een artikel van historicus Guus Peek.

Zijn these is duidelijk: `het is wenselijk en hoog tijd dat de koningin ophoudt met het voorlezen van de troonrede en dat de minister-president dit van haar overneemt. De belangrijkste reden hiervoor is dat de troonrede een uitgesproken politieke lading heeft. [...]

,,Een kabinet-Melkert/Rosenmöller levert een heel andere troonrede op dat een kabinet-Wiegel/De Hoop Scheffer. Toch leest de koningin maar door, jaar na jaar.''

De aangevoerde `belangrijkste reden' bevat op zichzelf geen feitelijke onjuistheid maar is daarom nog geen onderbouwing van de daaraan voorafgaande discussie. Men kan er tegenover stellen dat het voorlezen van de troonrede door het staatshoofd juist bij uitstek de eigenaardige maar in ons staatsbestel essentiële constructie tot uitdrukking brengt, waarin de regering wordt gevormd door het (onschendbare) staatshoofd en zijn (verantwoordelijke)ministers. Het reduceren van de rol van het staatshoofd tot die van een luisteraar naar de bestuurlijke voornemens van zijn ministers, zoals de heer Peek bepleit, zou aan de opening van het parlementaire zittingsjaar een niet slechts symbolische, maar ook principieel zinvolle dimensie ontnemen.

    • J. Bruyn